k, K 1 (décima quinta letra do alfabeto esperanto) k, K. · abrev. 2 k, k. kaj. 3 k. kopeko. · símb. 4 K (autom.) Kamboĝo, Kampuĉeo. 5 k kilo/. 6 K (quím.) kalio. 7 K (fís., metr.) kelvino. ko (gram.) nome dessa letra.

ka (metr.) sigl. de kilojaro.

k.a. abrev. de kaj aliaj.

Kaabo (edificação cúbica no centro da Grande Mesquita de Meca) Caaba, Kaaba. Vd. Mekko, Nigra Ŝtono, Granda Moskeo de Mekko.

kab’o (bíbl.) = kabo (‘unidade de volume’).

kabo 1 (tb. terkapo) (geogr.: ponta ou porção do continente que avança mar adentro, formando um prolongamento ou saliência do litoral) cabo, promontório.

Kabo 2 (tb. Bonespera Kabo) (geogr.: cabo situado perto do extremo sul da África do Sul) Cabo da Boa Esperança. Vd. Kabo de la Tempestoj. Kablando (hist.: antiga província da África do Sul) província do Cabo. Kab-urbo (geogr.: cid. da África do Sul e cap. da província do Cabo Ocidental) cidade do Cabo.

kabo 3 (bíbl.: unidade de volume equivalente a 2,5 l) cabo.

kabalo 1 (fil., rel.: sistema filosófico-religioso judaico de origem medieval) cabala. 2 (evi) = intrigo. kabala cabalístico. kabalaĵo palavra ou ato cabalístico. kabalisto cabalista.

kabano (habitação pequena e/ou simples, geralmente em local afastado, feita com materiais rústicos ou de pouco valor e sem acabamento) cabana, choupana, choça, mocambo, rancho, tugúrio. branĉkabano cabana feita com ramos. ĉaskabano cabana de caça. pajlokabano choupana. ŝtipkabano cabana feita de paus. terkabano cabana feita de argila e palha.

kabaredo = kabareto.

kabareto (casa de diversões onde se bebe e dança e, em geral, se assiste a espetáculos de variedades) cabaré, casa noturna, boate.

Kabe (pseudônimo de Kazimierz Bein) Kabe. kabei (i.) (E-o: agir como Kabe, que abandonou o movimento esperantista, depois de uma fase de intensa dedicação) “cabear”, apostatar.

kabilo (natural ou habitante da Cabília) cabila. Kabilio (tb. Kabilujo) (geogr.: região montanhosa do Norte da Argélia) Cabília. Kabilujo (geogr.) = Kabilio.

kabineto 1 gabinete, escritório. 2 gabinete, ministério, conselho (de ministros). kabineta 1 de gabinete, de escritório: kabineta pordo a porta do gabinete. 2 (relativo a gabinete, a ministério) de gabinete, ministerial: la kabineta kunsido finiĝis senrezulte a reunião do gabinete terminou sem resultados.

kablo (feixe de fios) cabo, calabre. pendkablo (tb. supertera kablo) cabo aéreo. ¨ altfrekvenca kablo (el.) cabo de alta frequência. nutra kablo (el.) cabo de alimentação. samcentra kablo (el.) cabo coaxial. submara kablo (tel.) cabo submarino. subtera kablo cabo subterrâneo. supertera kablo (tb. pendkablo) cabo aéreo. telekomunika kablo (tel.) cabo de telecomunicações. translanda kablo (tel.) cabo além-fronteira. transmara kablo (tel.) cabo ultramarino.

kablogramo (tel.: mensagem telegráfica transmitida através de cabo submarino) cabograma, cabo.

Kabo Blanka (geogr.: cabo ao Norte da Tunísia) cabo Branco.

Kabofrio (geogr.: cid. do Estado do Rio de Janeiro) Cabo Frio. kabofria (relativo a Cabo Frio ou aos seus naturais ou habitantes) cabo-friense, de Cabo Frio. kabofriano (natural ou habitante de Cabo Frio) cabo-friense.

Kabo-Verda (geogr.) = Kaboverdo.

Kaboverdo (tb. Verda-Kaba Respubliko, Kabo-Verda Respubliko) (geogr.: país insular da  África, a Oeste do Senegal; cap.: Prajo; símb.autom.: CV) Cabo Verde. ¨ kaboverda eskudo (econ.: moeda de Cabo Verde; = 100 centavoj) escudo do Cabo Verde, escudo cabo-verdiano.

Kaboverda Respubliko (geogr.) = Kaboverdo.

Kabralo (geogr.: serra do Estado de Minas Gerais) (serra do) Cabral.

Kabraljo (geogr.: baía do Estado da Bahia) Cabrália.

Kabralo (Petro Alvares) (hist.: militar e navegador português, 1467–1520, comandou a esquadra que descobriu o Brasil) Pedro Álvares Cabral.

Kabrero (geogr.: uma das ilhas Baleares, da Espanha) Cabrera. Vd. Balearoj.

kabrioleto 1 (carruagem pequena, leve e rápida, de duas rodas, capota móvel, e movida por apenas um cavalo) cabriolé, tílburi, “tilbury”. 2 (autom.: aquele cuja capota se pode dobrar ou remover) conversível, automóvel conversível, cabriolé.

Kabroboo (geogr.: cid. do Estado de Pernambuco) Cabrobó.

kabuko (teat.: teatro tradicional japonês) cabúqui, “kabuki”.

Kabulo (geogr.: cap. do Afeganistão) Cabul, Kabul. Kabulrivero (geogr.: rio do Afeganistão, afluente do Indo) rio Cabul.

kaco (coloq.) pênis, pinto, caralho, pica, piroca.

Kacero (geogr.: cid. do Estado de Mato Grosso) Cáceres.

kaciko (chefe indígena) cacique, morubixaba.

kacuro (tb. Japania cercidifilo) (bot.: árvore da família das cercidifiláceas, Cercidiphylllum japonicum) “katsura”, cercidifilo.

kaĉo (cul.) papa, pureia, purê, “purée”. kaĉeto (cul.) = bebokaĉo. bebokaĉo (tb. kaĉeto) mingau, papa. maizokaĉo (cul.) (tb. polento, maizkaĉo) papa de milho, polenta. pankaĉo (cul.) mingau com pedaços de pão. ¨ kaĉo el faruno angu. kaĉo el terpomoj purê de batatas. || mi faros el li kaĉon vou acabar com ele; vou acabar com a raça dele.

kaĉaloto (zool.: baleia dentada da família dos fiseterídeos, Physeter catodon) cachalote, cacharréu.

kaĉuo (substância aromática extraída do fruto da areca) cachu. Vd. kateĉuo.

kaĉuĉo (dnç: dança espanhola) cachucha.

kado (bot.: árvore da família das cupressáceas, Juniperus oxycedrus) cade. kadesenco (tb. kadoleo) (farm.: óleo parasiticida extraído do cade, outrora muito usado no tratamento de dermatoses e contra sarnas de animais domésticos) óleo de cade.

kadaifo (cul.) = kataifo.

kadastro = katastro. kadastra = katastra. kadastrejo = katastrejo.

kadavro cadáver, morto, defunto, corpo, restos, restos mortais, despojos, despojos mortais, presunto. kadavra (tb. kadavreca, kadavrosimila) de cadáver, cadavérico: kadavra rigideco rigidez cadavérica. kadavraĵo carniça. kadavrejo necrotério, morgue.

kadenco (mús.) cadência. kadenca cadenciado, em cadência. kadencigi cadenciar.

kadeto (mil.) cadete, oficial-aluno, aspirante. ¨ aerarmea kadeto (mil.) cadete da aeronáutica.

kadio (juiz mulçumano que exerce funções civis e religiosas) cádi.

kadiso (têxt.) sarja de lã.

Kadizo (geogr.: cid. da Espanha, no Atlântico) Cádiz, Cádis. kadiza (geogr.: relativo a Cádiz ou aos seus naturais ou habitantes) gaditano. kadizano (natural ou habitante de Cádiz) gaditano.

Kadmo (mit.: na mitologia grega, fundador lendário de Tebas) Cadmo.

kadmio (quím.: elemento químico de número atômico 48; símb.: Cd) cádmio.

kadro quadro, moldura, caixilho. kadri (tr.) (tb. enkadrigi) enquadrar, emoldurar. kadraĵo guarnição, cercadura, enquadramento. kadreto pequeno quadro. brodkadro (espécie de caixilho de madeira que segura o tecido para se bordar) bastidor. enkadrado (ação de enquadrar) enquadramento, enquadração. enkadrigi = kadri. litkadro armação (de cama). muntkadro caixilho. senkadra (não guarnecido de quadro) desenquadrado. ¨ kadre de = en la kadro de. en la kadro de no quadro de, nos quadros de, no contexto de, no âmbito de, em, no ambiente de: en kadro de la leĝo nos quadros da lei. li prelegis en la kadro de la Esperanto-Kongreso palestrou no Congresso de Esperanto.

kadrato (tip.: peça quadrada que se emprega para formar os espaços em branco) quadrado. kadrateto (tip.) quadratim.

kaduceo (ramo de oliveira ou loureiro, com duas asas na ponta, e no qual se enroscam duas serpentes) caduceu.

kaduka caduco, decrépito, frágil, arruinado. kaduki (i.) cair em ruína, enfraquecer-se, estiolar. kadukaĵo coisa caduca. kadukeco caducidade, decadência, decrepitude. kadukiĝi caducar, ameaçar ruína, cair em desuso, deteriorar-se, languir, definhar, prescrever. kadukiĝo (jur.) prescrição. kadukulo inválido. kadukulejo asilo de inválidos. aĝokaduka que em breve morrerá de velhice.

kaf [Hebr.] (décima primeira letra do alfabeto hebraico) “kaf”.

kafo 1 (bot.: fruto do cafeeiro) café. 2 (cul.: bebida que se faz desse fruto, depois de seco, torrado e moído) café. kafa (relativo ao café) de café, cafeico. kafaparato máquina de café, cafeteira. kafarbo (bot.) = kafujo. kafarbejo = kafujejo. kafarbeto (bot.) = kafujo. kafarbusto (bot.) = kafujo. kafejo (local público especializado em servir cafés e por vezes outras bebidas, e eventualmente também alimentos que se podem comer rapidamente ou pratos leves) café, cafeteria. kafbero (bot.) baga de café. kafgrajno semente de café. kafkolora (que tem a cor dos grãos torrados de café) café. kafkruĉo cafeteira. kafkulturo cafeicultura. kafkulturejo = kafujejo. kafkulturisto cafeicultor. kafmaŝino máquina de café. kafmuelilo moinho de café, moedor de café. kafolakto (bebida composta de leite com um pouco de café) leite com café. kafplantejo = kafujejo. kafpoto cafeteira. kafskatolo (recipiente para guardar os grãos ou o pó de café) caixa de café. kaftaso xícara de café. kaftaseto (porção de café que se serve em xícaras pequenas) cafezinho, café pequeno: post la tagmanĝo, ĉiuj trinkis po unu kaftaseton depois do almoço todos tomaram um cafezinho. kafujo (tb. kafarbo, kafarbeto, kafarbusto) (bot.: designação comum às árvores e arbustos do gênero Coffea) cafeeiro. kafujejo (tb. kafkulturejo, kafplantejo, kafarbejo) cafezal, cafeeiral, cafelana. koncertkafejo (teat.: pequeno teatro onde se pode beber e fumar assistindo a números musicais e de variedades) café-concerto, café-cantante, café-teatro. laktokafo (bebida composta de café com um pouco de leite) café com leite. maltokafo (sucedâneo do café, feito com malte) café de cevada. retkafejo (inf.) cibercafé, “cybercafé”. ¨ malforta kafo (cul.) café fraco, café ralo. tuja (ou tujpreta) kafo café instantâneo, café-solúvel.

kafeino (quím.: alcaloide existente no café, chá, mate, guaraná, cola etc.; fórm.: C8H10N4O2) cafeína, guaranina. senkafeina descafeinado, sem cafeína.

kafeterio (local público especializado em servir cafés e por vezes outras bebidas, e eventualmente também alimentos que se podem comer rapidamente ou pratos leves) café, cafeteria.

kafro (indivíduo de uma população africana banta, afim dos zulus, não muçulmana, do Sudeste da África) cafre. Kafrio (geogr.: antigo nome dado à região entre o Zambeze e a província do Cabo, ao longo do oceano Índico) Cafraria. kafrino (mulher cafre) cafra. Kafrujo (geogr.) = Kafrio.

kaftano (vest.: túnica longa, usada por árabes e turcos) cafetã.

kaĝo gaiola, jaula. enkaĝigi engaiolar, enjaular. ludkaĝo (para crianças pequenas) cercado, cercadinho, chiqueirinho, parque.

kahelo ladrilho (para pavimento), azulejo. kahela de ladrilho. kaheli (tb. kaheltegi) ladrilhar, lajear, pavimentar (com ladrilhos). kahelaro (conjunto de ladrilhos que revestem o chão) pavimento. kaheltegi (tr.) = kaheli.

kaĥeksio (med.: estado de desnutrição profunda) caquexia. kaĥeksia (med.: relativo a caquexia) caquético.

kaĥekta (med.) = kaĥeksia.

kaido (funcionário encarregado da justiça e da cobrança de impostos, na Algéria e na Tunísia) caide.

kaiko (bote ou pequena embarcação turca) caíque.

Kaikoo (geogr.: cid. do Estado do Rio Grande do Norte) Caicó.

Kaino (bíbl.: filho primogênito de Adão e Eva) Caim. kainido (bíbl.: cada um dos descendentes de Caim) caimita, cainita.

kainito (min.: sal natural de potássio e magnésio) cainita.

Kairo (geogr.: cap. do Egito) Cairo. kairano (natural ou habitante do Cairo) cairota.

kairino (medicamento antifebril) cairina.

kairno (túmulo celta, na Gália ou na Grã-Bretanha) cairn.

Kaistro (hist.: antigo rio da Lídia, atual Küçük Menderes, na Turquia) Caistro.

kaj conj. (abrev.: k, k.) e, mais. kaj(tb. kaŭ) e/ou. ¨ kaj aliaj (abrev.: k.a.). kaj ceteraj (abrev.: k.c.) e restantes, e demais. kaj mi kaj mia frato tanto eu quanto meu irmão. kaj-signo (&) e comercial, “ampersand”. kaj tiel plu (abrev.: ktp, k.t.p.) etcétera, et coetera, etc.

kajo 1 cais, plataforma (das estações ferroviárias, rodoviárias), gare. 2 = pasaĝerkajo. surkaje no cais, sobre o cais. ĝetkajo = varfo. pasaĝerkajo (em rodoviárias, ferroviárias etc.) plataforma.

Kajo (pren.masc.) Caio.

Kajafas (bíbl.) Caifás.

kajako caiaque, canoa (leve, de pele de focas).

Kajapoo (geogr.: serra em Goiás) (serra do) Caiapó.

Kajbaro (geogr.: desfiladeiro entre o Afeganistão e o Paquistão) passo Khyber, Caiber.

Kajeno (geogr.: cap. da Guiana Francesa) Caiena.

Kajenrivero (geogr.: rio da Guiana Francesa) rio Caiena.

kajeputo 1 (tb. kajeputa melaleŭko) (bot.: árvore da família das mirtáceas, Melaleuca cajuputi) cajepute. 2 (tb. kajeputa esenco) (farm.) cajepute. ¨ kajeputa esenco Vd. esenco. kajeputa melaleŭko (bot.) = kajeputo (Melaleuca cajuputi).

kajero 1 caderno, fascículo, folheto. 2 (coletânea de aulas ou preleções, para distribuição, em cópias, entre os alunos) apostila, sebenta. kajereto caderninho, caderneta. lernkajero (coletânea de aulas ou preleções, para distribuição, em cópias, entre os alunos) apostila, sebenta. notkajero caderneta. ringokajero 1 (caderno cujas folhas são presas por pequenos anéis de metal ou de plástico) colecionador. 2 caderno de espiral, caderno universitário.

kajmano (zool.: designação comum aos jacarés do gênero Caiman) caimão, jacaré.

kajpirinjo (cul.: bebida alcoólica brasileira feita de cachaça, açúcar, gelo e rodelas amassadas de limão) caipirinha.

kajporo* (mit.: ente fantástico que, nas estradas, torna infeliz quem encontra) caipora.

Kajserslaŭterno (geogr.: cid. da Alemanha) Kaiserslautern.

kajto (tb. paperdrako) (lud.) papagaio, pipa, pandorga.

Kajubo (geogr.: lago do Rio Grande do Sul) Caiuba.

kajuto 1 (mar.) camarote. 2 (mar., aer.) cabine, cabina.

Kaĵazejro (geogr.: cid. do Estado de Pernambuco) Cajazeiras.

kaĵoli (tr.) bajular, lisonjear, seduzir, cantar (com fim interesseiro): la infano kaĵolis la patron, ĝis li konsentis a criança bajulou o pai até que ele consentiu. kaĵola bajulador, sedutor: trompi junulinon per kaĵolaj vortoj enganar uma jovem com palavras sedutoras. kaĵolado (ação de bajular) bajulação.

kaĵuno (indivíduo descendente dos acadianos expulsos do Canadá no início do séc. 18, e que se fixaram no estado americano de Luisiana) cajun. kaĵuna (relativo a cajun ou aos cajuns) cajun: kaĵuna muziko, kuirarto música, culinária cajun.

kaki (i.) (tb. feki) defecar, cagar, fazer cocô.

kakao 1 (bot.: sementes de árvores do gênero Theobroma, em especial, Theobroma cacao) cacau, chocolate. 2 (cul.: pó feito dessas sementes) chocolate em pó. 3 (cul.: bebida feita desse pó, misturada com açúcar e água ou leite quente ou frio) chocolate quente, suco de cacau. kakaoarbo (bot.) cacaueiro, cacauzeiro. kakaoarbaro cacaual. kakaobutero manteiga de cacau. kakaokulturisto cacauicultor. kakaokulturo cacauicultura. kakaopulvoro (cul.: pó feito das sementes do cacau) chocolate em pó, pó de cacau. kakaujo 1 (tb. kakaoarbo) cacaueiro, cacauzeiro. 2 (recipiente onde se serve cacau) cacaueira.

kakatuo (zool.) cacatua.

kakeksio (med.) = kaĥeksio.

kakemono (peça decorativa japonesa) caquemono.

kakia (que tem cor marrom, de tom amarelado e opaco) cáqui. kakio (têxt.: tecido dessa cor) cáqui.

kakodilo (quím.: substância venenosa derivada da arsina, espontaneamente inflamável e de odor repulsivo; fórm.: C4H12As2) cacodilo. kakodilato (quím.: sal derivado do ácido cacodílico) cacodilato.

kakofonio (gram., mús.) cacofonia. kakofonia cacofônico.

kakografio cacografia. kakografia cacográfico.

kakosmio (med.) cacosmia.

kakto (bot.: Cactaceae) cacto, cáctus. kakta (tb. kaktosimila) cactiforme, cactáceo, cactoide. kaktacoj (bot.) cactáceas.

kakuminala (fon.) cacuminal, retroflexo, cerebral.

kalo (endurecimento da pele) calo, calosidade. kala caloso, calejado. kalaĵo calo, calosidade. kaldetrua calicida. kaldetruanta calicida. kaldetruilo calicida. kaleca caloso, calejado. kaloplena caloso, calejado. kontraŭkala calicida. piedkalo calo de pé.

kalao 1 (bot.: designação comum às plantas do gênero Calla, da família das aráceas) cala. 2 (bot.: planta da família das aráceas, Calla palustris) cala.

kala-azaro (med.: doença parasitária grave causada pelo protozoário Leishmania donovanii) leishmaniose visceral, calazar, febre negra.

Kalabaro (geogr.: cid. da Nigéria) Calabar. Kalabarrivero (geogr.: rio da Nigéria) rio Calabar. ¨ Kalabara fabo (bot.) Vd. fabo.

kalabaso (bot.) cabaça. kalabasujo (tb. lagenario) (bot.) cabaceira, cuieira, cuitezeiro.

Kalabrio (geogr.: extremidade sul da Itália peninsular) Calábria.

Kalaharo (geogr.: deserto da África meridional) Calaári, Kalahari.

kalamo (bot.: gênero de plantas, Calamus) cálamo.

kalamino (farm.: silicato hidratado de zinco) calamina.

kalaminto (bot.: Satureja calamintha) calaminta, erva-das-azeitonas.

kalamito (bot.: designação comum aos fósseis do gênero Calamites, da família das calamitáceas) calamita, calamites.

kalandri 1 (tr.) (tb. rulgladi) (técn.: alisar roupas, papéis etc., passando por calandra) calandrar, passar no rolo, acetinar. kalandro (ação de calandrar) calandragem. kalandrado (ação de calandrar) calandragem. kalandrilo (tb. kalandra maŝino) (técn.: máquina cilíndrica para prensar, lustrar, ondear ou acetinar tecidos ou papel) calandra. ¨ kalandra maŝino (técn.) kalandrilo.

kalandro 2 (zool.: ave passeriforme, Melanocorypha calandra) calandra, calhandra.

kalandrao (zool.: inseto coleóptero do gênero Calandra) calandra, gorgulho.

kalaŝnikovo (arm.: submetralhadora russa, também conhecida como AK-47) kalashnikov, AK-47.

kalateo (bot.: designação comum às ervas do gênero Calathea) calateia, caeté.

kalazio 1 (med.: espécie de tumor na borda da pálpebra) calázio. 2 (med.) (tb. ĉalazio, hordeolo) calázio, terçol, hordéolo

kalcedono (min.) calcedônia.

Kalcedono (hist.: antiga cid. da Ásia Menor) Calcedônia.

kalceolario (bot.: planta do gênero Calceolaria) calceolária.

kalcio (quím.: elemento químico de número atômico 20; símb.: Ca) cálcio. kalcia (quím.) cálcico, de cálcio: kalcia permanganato permanganato de cálcio. rekalciigi recalcificar. senkalciiĝi descalcificar-se: senkalciiĝinta osto osso descalcificado.

Kalcido (geogr.: cid. da Grécia, na ilha Eubeia) Cálcis.

Kalcidiko (geogr.: península grega que se divide em três outras penínsulas) Calcídica.

kalciferolo (quím., farm.) calciferol.

kalcini (tr.) calcinar, queimar, abrasar. kalcinado calcinação. kalciniĝo calcinação.

kalcitri (i.) 1 (bater com as patas traseiras, apoiando-se nas dianteiras) recalcitrar, escoicear. 2 rebelar-se com todas as forças, espernear. kalcitro recalcitração, coice. kalcitrema inclinado à recalcitração.

Kaldeo (hist.) = Ĥaldeujo. kaldea (hist.) = ĥaldea, ĥaldeuja. kaldeano (hist.) = ĥaldeo.

kaldrono 1 caldeirão, marmita. 2 (geogr.: depressão em terreno) caldeirão. kaldrona do caldeirão. kaldronego caldeira. kaldronegisto fogueiro, foguista. kaldronejo (fábrica que produz caldeiras) caldeiraria. kaldronfaristo caldeireiro. kaldronisto 1 caldeireiro. 2 foguista. tekaldrono chaleira. vaporkaldronego caldeira.

Kaledonio (geogr.: antigo nome da Escócia) Caledônia. kaledonia (relativo à Caledônia) caledônio. kaledoniano (natural ou habitante da Caledônia) caledônio.

kalefakcio 1 (fís.: fenômeno que consiste no aparecimento de uma camada ou colchão de vapor entre um líquido e uma superfície quando esta se encontra fortemente aquecida) calefação. 2 (fís.: processo de aquecimento das habitações) calefação.

kalejdoskopo caleidoscópio, calidoscópio. kalejdoskopa caleidoscópico, calidoscópico.

kalemburo calembur, trocadilho, calemburgo.

kalendo (ou kalendoj) (no antigo calendário romano, primeiro dia de cada mês) calendas. ¨ grekaj kalendoj calendas gregas, dia de São Nunca. || formeti ĝis la grekaj kalendoj deixar para as calendas gregas (i.e. para nunca)..

kalendaro 1 calendário. 2 folhinha. kalendara de calendário: ekzistas pluraj kalendaraj sistemoj existem vários sistemas de calendário. kalendaristo (pessoa que faz calendários) calendarista. florkalendaro (tabela que indica as plantas na ordem de sua floração, no ano) calendário de flores. murkalendaro folhinha de parede. poŝkalendaro calendário de bolso. ŝirkalendaro folhinha de destacar. ¨ gregoria kalendaro (cron.: calendário de uso universal, introduzido em 1582 pelo papa Gregório 13 como uma revisão do calendário juliano) calendário gregoriano. Julia kalendaro (cron.: calendário introduzido por Júlio César em 45 a.C. e substituído pelo calendário gregoriano em 1582) calendário juliano. porĉiama kalendaro calendário perpétuo. respublika revolucia kalendaro (cron.: calendário instituído na França em 1793 e, em 1806, substituído pelo calendário gregoriano) calendário republicano: la dek du monatoj de la respublika revolucia kalendaro estas: vendemiaro, brumero, frimero, nivozo, pluviozo, ventozo, ĝerminalo, florealo, prerialo, mesidoro, termidoro kaj fruktidoro os doze meses do calendário republicano são: vendemiário, brumário, frimário, nivoso, pluvioso, ventoso, germinal, floreal, pairial, messidor, termidor e frutidor.

kalendulo 1 (bot.: designação comum às plantas do gênero Calendula) calêndula. ¨ oficina kalendulo (bot.: erva ornamental e medicinal, Calendula officinalis) calêndula, bem-me-quer, bonina, malmequer, maravilhas, maravilha-dos-jardins, margarida-dos-prados.

kalenturo (med.: acesso de febre que acomete marinheiros nas zonas tropicais) calentura.

kaleŝo (variedade de carruagem com quatro rodas e dois assentos) caleche, caleça, carruagem, carro, berlinda. kaleŝaĵo (cada uma das partes de um veículo, exceto as rodas e o motor) lataria.  kaleŝaĵisto lanterneiro. kaleŝego caleche grande ou de luxo. kaleŝejo (casa ou lugar próprio para guardar coches, carruagens e outros veículos) cocheira. kaleŝeto pequena caleche para criança. kaleŝisto (tb. veturigisto) (indivíduo que conduz os cavalos em uma carruagem) cocheiro. kaleŝoservanto auxiliar de um proprietário de caleche. duonkaleŝo caleche de apenas dois lugares. enkaleŝiĝi tomar uma caleche. ¨ luksa kaleŝo coche.

Kalezo (geogr.: cid. da França) Calais.

Kaleza Markolo (geogr.: estreito entre a França e a Grã-Bretanha) passo de Calais, estreito de Dover. Vd. Dovera Markolo.

kalfatri (tr.) (vedar com massa apropriada, estopa etc. juntas, fendas e frestas) calafetar, calafetear. kalfatro (ato de calafetar) calafetação, calafetagem, calafetamento. kalfatrado (ação de calafetar) calafetação, calafetagem, calafetamento. kalfatrilo (instrumento usado para calafetar) calafetador. kalfatristo (aquele que trabalha com calefação) calafate.

Kalĥaso (adivinho grego que acompanhou Agamémnon ao cerco de Troia) Calcas.

kalio 1 (quím.: elemento químico de número atômico 19; símb.: K) potássio. kalia (quím.) potássico, de potássio: kalia permanganato permanganato de potássio. ¨ kaŭstika kalio (quím.) = kaŭstika potaso.

Kalio 2 (rel.: no hinduísmo, esposa de Xiva e deusa da morte) Káli, Cáli.

Kalibano (lit.: personagem de A tempestade, de Shakespeare) Calibã, Calibão.

kalibro (diâmetro interno de um tubo) calibre, diâmetro. kalibri (tr.) calibrar, medir o calibre de. kalibrado calibragem, avaliação, medição. kalibrigi (ajustar o calibre de) calibrar: kalibrigi la pneŭojn de aŭto calibrar os pneus de um carro. kalibrilo calibre, calibrador, gabari, gabarito. grandkalibra de grosso calibre. ŝovkalibrilo (tb. ŝovmezurilo) (instrumento empregado para medir precisamente pequenas distâncias, espessuras etc.) paquímetro. ¨ mikrometra kalibrilo calibrador micrométrico.

kalicebo (zool.: designação comum aos primatas do gênero Callicebus, da família dos cebídeos) calicebo, sauá, japuçá.

kalidro (zool.: gênero de aves da família dos escolopacídeos, que inclui os maçaricos, Calidris) calídris

kalifo califa. kalifeco (dignidade do califa) califado. kalifejo = kaliflando. kaliflando califado.

kalifornio 1 (quím.) = kaliforniumo.

Kalifornio 2 (geogr.: um dos Estados dos EUA; cap.: Sakramento) Califórnia.

kaliforniumo (tb. kalifornio) (quím.: elemento químico de número atômico 98; símb.: Cf) califórnio.

kaligrafo (tb. belskribisto) calígrafo. kaligrafi (tr.) caligrafar. kaligrafia caligráfico. kaligrafio (tb. belskribado) caligrafia. kaligrafaĵo caligrafia.

Kaligulo (imperador romano, 12–41) Calígula.

kaliko 1 cálice, taça. 2 (bot.) cálice. kalikfolio (tb. florkaliko) sépala. kalikoforma caliciforme.

Kalikato (geogr.) = Kalkato.

kaliklo (bot.: pequeno cálice, formado por pequenas brácteas na base das sépalas) calículo.

kalikoto (têxt.: pano branco e fino de algodão, usado nas roupas de baixo ou nas vestes baratas) morim, madapolão, madrasto.

Kalimaĥo (poeta e gramático alexandrino, séc. 4 a.C.) Calímaco.

kalimbo (mús.: instrumento de origem africana formado por um conjunto de lamelas de metal, cada uma de um tamanho diferente, presas num cavalete metálico) quissange, kalimba, piano de polegar.

Kaliningrado (geogr.: cid. russa entre a Polônia e a Lituânia) Kaliningrado.

Kaliopo (mit.: musa da poesia épica) Calíope.

Kaliopa (mit.) = Kaliopo.

kalipso 1 (mús.: gênero musical originário do Caribe, para cantar e dançar) calipso.

Kalipso 2 (mit.: ninfa e rainha da ilha de Ogígia) Calipso.

Kalipsoa (mit.) = Kapliso.

kalistefo 1 (bot.: designação comum às plantas do gênero Callistephus) calístefo. 2 (bot.: planta ornamental nativa da China, Callistephus chinensis) calístefo, rainha-margarida.

kalistegio 1 (bot.: designação comum às plantas do gênero Calystegia) calistégia. 2 (bot.: planta ornamental dos climas temperados, Calystegia sepium) bons-dias, cariola.

Kalisto (mit.: ninfa que foi transformada na constelação da Ursa Maior) Calisto.

Kalistoa (mit.) = Kalisto.

kalitriko (bot.: designação comum às plantas do gênero Callitriche, da família das calitricáceas) calítrique.

kalitrikso (tb. silksimio) (zool.: designação genérica dos pequenos primatas do gênero Callithrix) sagui. kalitriksedoj (zool.: família de pequenos primatas florestais, encontrados nas Américas Central e do Sul, com cinco gêneros e cerca de 20 espécies, conhecidas vulgarmente como saguis ou micos) calitriquídeos.

kalko (quím.: pó branco constituído principalmente de óxido ou hidróxido de cálcio) cal. kalki (tr.) (branquear com cal diluída em água) caiar: kalki domon caiar uma casa. kalkaĵo substância usada para caiar. kalkargilo (geol.: terra calcária que se emprega em olaria) marga, marna. kalkbruligi calcinar. kalkspato (tb. kalcito) (min.: carbonato de cálcio trigonal) calcita, espato-da-islândia, espato-calcário, espato-de-cálcio, pedra calcária. kalkoŝtono (min.) = kalkspato. rekalkigi 1 recalcificar. 2 = rekalciigi. senkalkiĝi 1 descalcificar-se. 2 = senkalciiĝi: senkalkiĝinta osto = senkalciiĝinta osto. ¨ estingita kalko (quím.) cal extinta. hidraŭlika kalko cal hidráulica.

kalkano (anat.) calcanhar. kalkanumo salto de sapato. ¨ kalkano de Aĥilo (fig.: lado fraco ou vulnerável de qualquer indivíduo ou instituição) calcanhar-de-aquiles. alta kalkanumo (vest.) salto alto.

kalkaneo (anat.: osso do tarso, que forma o calcanhar) calcâneo.

Kalkato (geogr.: cid. da Índia, cap. do Estado de Bengala Ocidental) Calcutá.

kalkuli 1 (i.) (dizer a série de números inteiros) contar: li scipovas kalkuli nur ĝis dek ele sabe contar só até dez. 2 (tr.) (dizer a quantidade) contar, calcular, computar, orçar, considerar, avaliar: kalkuli stelojn contar estrelas. kalkula (relativo a cálculo) calculado, de cálculo. kalkulo cálculo, conta. kalkulado (ação de contar, de calcular) contagem. kalkulaĵo cálculo, conta (coisa, operação). kalkulaparato máquina de calcular. kalkulatoro calculadora, máquina de calcular. kalkulebla calculável, contável. kalkulema refletido, ponderado, calculista. kalkuleraro erro de cálculo. kalkulfolio planilha. kalkulilo (tb. kalkulaparato, kalkulmaŝino) máquina de calcular. kalkulisto contador, calculista. kalkulmaŝino máquina de calcular. kalkulraporto prestação de contas. alkalkuli (tr.) imputar, pôr no número de, atribuir, incluir. alkalkulebla imputável. antaŭkalkuli (tr.) antever, prever. antaŭkalkulebla previsível. dekalkuli  (tb. elkalkuli, elkalkuligi) (tr.) deduzir, descontar, abater. dekalkulaĵo desconto, redução, abatimento. distanco-kalkulo (contagem, de milhas percorridas por passageiro de determinada companhia de aviação, com o fim específico de obter bônus dessa empresa) milhagem. elkalkuli (tr.) deduzir, descontar, abater. enkalkuli (tb. kunkalkuli, inkluzivi) compreender, contar, incluir. globkalkulilo (tb. abako) ábaco. gutkalkulilo conta-gotas. kunkalkuli compreender, contar, incluir, incluir na conta, levar em conta. kunkalkulita incluso, inclusivo. kunkalkulite inclusive. miskalkuli (tr.) errar na conta. nekalkulebla 1 incalculável, inumerável. 2 fantástico. nekalkulinda desatendível, desprezível. prikalkuli (tr.) ponderar. rekalkuli (tr.) recontar, contar de novo, recalcular. retrokalkuli contar em ordem inversa, fazer contagem regressiva, contar de trás para frente. retrokalkulo contagem regressiva. tempokalkulo (tb. erao) era. ¨ kalkuli je (tb. kalkuli sur) contar com, confiar em: kalkulu je mi conte comigo. kalkulu je mi por helpi vin confie em mim para ajudá-lo. statistika kalkulisto atuário. || havi kalkulon kun iu ter conta a acertar com alguém. doni kalkulan raporton (ou kalkulraporton) pri prestar contas de.

kalkuluso (med.: concreção que se forma na bexiga, no fígado ou nos rins) cálculo, pedra. ¨ rena kalkuluso (med.) cálculo renal.

Kalkuto (geogr.) = Kalkato.

kalmo (tb. senvento) (met.: na escala de Beaufort, falta de vento ou vento de grau 0) calmaria. kalma sereno, sossegado, tranquilo, calmo.

kalmaro (zool.: designação comum aos moluscos cefalópodes, pelágicos, da ordem dos teutoides) lula, calamar.

kalmuko (indivíduo dos calmucos, povo de origem mongólica que habita regiões da Sibéria, China e Mongólia) calmuco.

kalomelo (farm.: cloreto mercuroso (H2Cl2) usado como purgativo) calomelano, dragão-amansado, protocloreto de mercúrio.

kalorio (fís.: unidade de medida de energia; símb.: cal) caloria. kalorimetro (fís.: instrumento para medição em calorimetria) calorímetro. kalorimetrio (fís.: conjunto de técnicas e métodos dedicados à medição da quantidade de calor absorvido ou liberado num processo físico ou químico) calorimetria. kilokalorio (fís.: unidade de medida de energia equivalente a mil calorias; símb.: kcal, Cal) quilocaloria. Vd. granda kalorio. ¨ kalorio per grado (fís.: unidade de capacidade calorífica equivalente a 4,1868 J/K; símb.: cal/ºC) caloria por grau. kalorio per metro-sekundo-grado (fís.: unidade de condutividade térmica equivalente a 4,1868 W/m×K; símb.: cal/msoC) caloria por metro-segundo-grau. granda kalorio (fís.: antiga denominação da quilocaloria; símb.: Cal, kcal) grande-caloria. Vd. kilokalorio. malgranda kalorio (fís.: denominação antiga da caloria) = kalorio.

kalorifero = stovo.

kalosomo (zool.: designação comum aos besouros do gênero Calosoma, da família dos carabídeos) carocha, calossoma.

kaloto (geom.: parte da esfera compreendida entre um plano tangente e um secante) calota.

kalozo (anat.: grande comissura do cérebro, constituída de fibras transversais que ligam os hemisférios direito e esquerdo) corpo caloso.

kalpako (vest.: boné militar de pelo, em forma de cone truncado) colbaque.

kalsono 1 (tb. virkalsono) (vest.: peça íntima do vestuário masculino) ceroulas, ceroula, cueca, cuecas. 2 (tb. virinkalsono) (vest.: peça íntima do vestuário feminino) calcinha, calcinhas, calça, calças. kalsoneto 1 (vest.: peça íntima do vestuário feminino, de tamanho reduzido) calcinha, calcinhas, tanga. 2 (vest.) fio dental, tapa-sexo. kalsonŝtrumpoj (vest.: meia feminina que veste os pés e as pernas e chega até a cintura) meia-calça, “collant”. bankalsono (vest.) calção de banho, sunga. ŝtrumpkalsono (vest.) = kalsonŝtrumpoj.

kalto 1 (bot.: designação comum às plantas do gênero Caltha) calta. 2 (bot.: planta vivaz da família das ranunculáceas, Caltha palustris) malmequer-dos-brejos, calta.

kalumeto (tb. pacpipo) (cachimbo de longo tubo, que entre os índios simboliza a paz) cachimbo da paz.

kalumnii (tr.) caluniar, difamar, atassalhar, injuriar. kalumnia calunioso. kalumnio (afirmação falsa e desonrosa a respeito de alguém) calúnia, aleive, aleivosia. kalumnianto = kalumniulo. kalumniego infâmia. kalumniema caluniador, difamador. kalumniulo (tb. kalumnianto) caluniador, difamador. || kalumnio estas la armilo de kovardulo a calúnia é a arma dos covardes.

kaluno 1 (bot.: designação comum às plantas do gênero Calluna, da família das ericáceas, que compreende apenas uma espécie) caluna. 2 (bot.: arbusto da família das ericáceas, Calluna vulgaris) magriça, caluna.

kaluso 1 (med.: crosta dura que liga os ossos fraturados) calo, calo ósseo. 2 (bot.: tecido de supercrescimento produzido por reação da planta para cicatrizar uma lesão) calo.

kalva 1 calvo, careca, escalvado. 2 (fig.: diz-se de monte) escalvado. kalvo careca. kalvaĵo = kalvo. kalveco calvície. kalviĝi encalvecer, ficar careca, ficar calvo. kalvulo calvo, careca.

kalvario (fig.) calvário, martírio, sofrimento moral.

Kalvario (geogr.: nome de origem latina do Gólgota, monte perto de Jerusalém onde Jesus Cristo foi crucificado) Calvário. Vd. Golgoto.

kalvilo (bot.: certa variedade de maçã) “calville”.

Kalvino (Johano) (rel.: teólogo francês, 1509-1564) Calvino, Jean Calvin. kalvinano (tb. kalvinisto) (rel.: adepto do calvinismo) calvinista. kalvinisma (rel.: relativo ao calvinismo) calvinista, calvinístico. kalvinismo (rel.: conjunto das ideias e doutrinas de João Calvino) calvinismo. kalvinista (rel.: relativo a calvinista) calvinista, calvinístico. kalvinisto (rel.) = kalvinano.

kamo (técn.: peça giratória, de contorno adequado a permitir um movimento alternativo especial a outra peça, chamada seguidor) came. kamkontakto (técn.: peça de mecanismo que se apoia ao came ou a ele se liga) seguidor.

kamaboko (tb. fiŝkuko) (cul.: certa iguaria japonesa feita de peixe sovado) “kamaboko”.

Kamadevo (tb. Madano) (rel.: deus hindu do amor) Kamadeva.

kamajo (pint.: pintura ou técnica pictórica em que se empregam várias tonalidades ou matizes de uma única cor) “camaïeu”.

Kamakvano (geogr.: cid. do Estado do Rio Grande do Sul) Camaquã.

Kamarao (geogr.: cid. do Estado do Rio Grande do Norte) Camará.

kamarado (abrev.: k-do) camarada, companheiro. kamarada (relativo ou próprio de camarada) camaradesco, camarada, de camarada, de amigo, de colega: kamarada gesto um gesto camarada. kamarada sinteno atitude de camarada. kamaradi (i.) ser camarada de, ser companheiro de: mi kamaradas kun li delonge sou camarada dele de há muito tempo. kamaradaĵo (coisa de camarada) camaradagem. kamaradaro companhia, roda, turma, galera. kamaradeco 1 (qualidade, estado de camarada) camaradagem. 2 intimidade. kamaradema sociável. kamaradino (abrev.: k-ino) camarada.

kamarilo camarilha.

Kambarao (geogr.: cid. do Estado do Paraná) Cambará.

kambio (econ.) letra de câmbio, saque, cambial. kambia cambiário.

kambiumo (bot.: camada de tecido do vegetal entre o lenho e o líber) câmbio.

Kambizo (hist.: rei da Pérsia, filho de Ciro) Cambises.

Kamboĝo (geogr.: país da Ásia; cap.: Pnompeno; símb.autom.: K) Cambodja, Camboja.. Vd. ĥmero, Kampuĉeo.

kambrio 1 (tb. kambria eono) (geol.: éon correspondente à segunda das duas grandes divisões do tempo geológico da Terra, e que se inicia com o surgimento dos primeiros fósseis, há 540 milhões de anos e estende-se até nossos dias) Cambriano, éon cambriano. 2 (geol. (tb. kambria periodo) (geol.: primeiro período da era paleozoica, situado entre 542 milhões e 488,3 milhões de anos atrás, quando apareceram os animais invertrebados) Cambriano, período cambriano. Vd. periodo (‘unidade de tempo geológico’), paleozoiko. 3 (tb. kambria sistemo) (geol.: primeiro sistema do erátema paleozoico, correspondente a esse período) Cambriano, sistema cambriano. Vd. paleozoiko, eratemo. antaŭkambrio (tb. antaŭkambria eono) (geol.: éon correspondente à primeira das duas grandes divisões do tempo geológico da Terra, e que se inicia na formação do planeta, há 4,5 bilhões de anos e estende-se até o surgimento dos primeiros fósseis, no período cambriano da era paleozoica, há 540 milhões de anos) Pré-Cambriano: antaŭkambrio dividiĝas en arkeano kaj proterozoiko o Pré-Cambriano divide-se em Arqueano e Proterozoico. ¨ kambria eono (geol.) = kambrio (‘segunda grande divisão’). antaŭkambria eono (geol.) = antaŭkambrio (‘primeira grande divisão’).

Kambukiro (geogr.: cid. do Estado de Minas Gerais) Cambuquira.

Kamĉatko (geogr.: península da parte oriental da Sibéria) Kamtchatka.

kameo (pedra preciosa, com duas camadas diferentes na cor, tendo uma delas uma figura gravada em relevo e servindo a outra de fundo) camafeu.

kamelo (zool.: Camelus) camelo. kamelaro cáfila, camelaria. kameledoj (zool.) camelídeos. kamelido filhote de camelo. kamelino (a fêmea do camelo) camela. kamelisto cameleiro. kamelkondukisto cameleiro. kamelpelisto cameleiro. ¨ unuĝiba kamelo (zool.) dromedário.

kameleono 1 (tb. ĥameleono) (zool.: Chamaeleo) camaleão. kameleona camaleônico.

Kameleono 2 (tb. Ĥameleono) (astr.: constelação do hemisfério sul; Chamaeleon, Chamaeleontis; abrev.: Cha) Camaleão.

kamelio (bot.: gênero de arbustos da família das teáceas, Camellia) camélia.

kamemberto (cul.: queijo de leite de vaca e formato redondo, com a superfície maturada, constituída de fina crosta branca acinzentada) “camembert”.

kameno 1 lareira, chaminé. 2 estufa. 3 fogão. kamentubo cano da chaminé.

kamero 1 (constr.) quarto sem janela. 2 (fot.) câmara escura. kamereto (anat.) cavidade.

kamerao (de vídeo) câmera, câmara. kameraisto (indivíduo que opera uma câmera) câmera, câmara. retkamerao (intern., inf.) “webcam”.

kamerlingo (cardeal que preside a Câmara Apostólica) camerlengo, camarlengo.

Kameruno (geogr.: maciço montanhoso da África) monte dos Camarões. Kamerunio (geogr.: país da África; símb.autom.: TC) Camarões.

Kametao (geogr.: cid. do Estado do Pará) Cametá.

kamforo (quím., farm.: substância extraída da canforeira) cânfora, alcânfora. kamfora (relativo a cânfora) canfórico. kamfori (tr.) (dissolver cânfora em) canforar. kamforarbo (tb. kamforujo) canforeira. kamforhava (que contém cânfora) canforado, alcanforado. kamforoleo óleo de cânfora.

kamikazo (mil.) camicase.

Kamilo (pren.masc.) Camilo.

Kamila (pren.fem.) Camila.

kamiono (autom.) caminhão, camião, automóvel de carga. kamioni (tr.) transportar por caminhão. kamionado transporte por caminhão. kamioneto (autom.) camionete, camioneta, veículo 4x4, perua. kamionisto caminhoneiro. baskulkamiono basculador, caminhão basculante. cisternkamiono caminhão-tanque. kanguru-kamiono (caminhão de grande tamanho, adequado para transporte de automóveis) cegonha, cegonheiro. kestkamiono caminhão-baú. meblokamiono caminhão de mudança. sportkamioneto (autom.: designa veículos construídos a partir de chassi de camionetes) utilitário desportivo, “SUV”. ¨ aperta kamioneto (pequeno caminhão, geralmente aberto, para transporte de mercadorias) picape. basplatforma kamioneto camionete de carroceria baixa.

kamizardo calvinista rebelde das Cevenas, na França.

kamizolo 1 (vest.) camisola. 2 (vest.) blusa (de homem).

kamloto 1 (têxt.: tecido de pelo (originalmente de camelo) ou de lã) camelão. 2 (têxt.: tecido grosso de lã, de pelo de camelo, de cabra, de cavalo etc.) chamalote.

Kamocino (geogr.: cid. do Estado do Ceará) Camocim.

Kamoenso (poeta português, c.1524–1580, autor de Os Lusíadas) Luís de Camões.

kamomilo (bot.: erva da família das compostas, Matricaria chamomilla) camomila, macela.

kampo 1 campo, rincão, área, campina, cancha. kampa (tb. kampara) campestre, campesino, rural. kampi (tb. kampadi) (i.) acampar. kampado (ação de acampar) acampamento. kampadejo 1 (tb. kampadloko) (lugar reservado para acampar) acampamento, campo, área de “camping”. 2 arraial. kampadismo (hábito turístico e/ou esportivo de excursionar e acampar ao ar livre) acampamento, “camping”. kampano camponês, rústico, campino. kamparo campo, campos, campanha, campina, roça. kamparano camponês, rústico, campino. kampisto (tb. kamplaboristo) trabalhador rural. kampodomo casa de campo. kampogardisto guarda-campestre, guarda-florestal. kampulo camponês, rústico, campino. ludkampo (desp.: local onde se praticam esportes como o futebol) campo, cancha. Marsokampo 1 (hist.: lugar junto ao Tibre onde os romanos faziam exercícios militares) Campo de Marte. 2 (p.ext.: lugar onde se faziam tais exercícios, em cidades atuais) Campo de Marte. surkampa campal. tendkampo abarracamento.

Kampo 2 (geogr.: cid. do Estado do Rio de Janeiro) Campos.

Kampalo (geogr.: cap. de Uganda) Campala.

kampaneto (mús.) espécie de marimba com lâminas pequenas de aço ou de vidro.

kampanilo (torre com sinos) campanário.

kampanjo (ação sistemática) campanha. rabatkampanjo (com.) liquidação, saldão.

kampanulo (tb. kloŝfloro) (bot.: designação comum às plantas do gênero Campanula, da família das campanuláceas) campânula. kampanulacoj (bot.) campanuláceas.

Kampalegro (geogr.: cid. do Estado de Santa Catarina) Campo Alegre.

kampeĉo (bot.: árvore da família das leguminosas, Haematoxylon campechianum) campeche, pau-campeche.

Kampelo (geogr.: lagoa do Estado do Rio de Janeiro) Campelo.

Kampino (geogr.) = Kampinaso.

Kampinagrando (geogr.: cid. da Paraíba) Campina Grande.

Kampinaso (geogr.: cid. do estado de São Paulo) Campinas.

Kampobelo (geogr.: cid. do Estado de Minas Gerais) Campo Belo.

Kampogrando (geogr.: cid. e cap. do Estado de Mato Grosso do Sul) Campo Grande. Vd. Suda Matogroso. kampograndano (natural ou habitante de Campo Grande) campo-grandense.

Kampomajoro (geogr.: cid. do Estado do Piauí) Campo Maior.

kampomanezio (bot.: designação comum a diversas árvores e arbustos do gênero Campomanesia, da família das mirtáceas) guabiroba. Vd. gvabirobo.

Kampo-Moŭrano (geogr.: cid. do Estado do Paraná) Campo Mourão.

kamptodaktilio (med.: estado de quem tem um ou mais dedos encurvados, por má conformação da mão) camptodactilia. kamptodaktilia (med.: que apresenta camptodactilia) camptodáctilo.

kamptokormio (med.: deformidade que consiste na flexão do tronco para a frente) camptocormia.

Kampuĉeo (geogr.) = Kamboĝo.

kamufli (tr.) 1 camuflar. 2 esconder (ações e intenções).

kano 1 (bot.: designação comum às várias plantas semelhantes ao bambu) cana. 2 caniço. 3 vara. 4 bengala. kana feito de canas. kanaĵo objeto feito de canas entrançadas. kanbirdo (zool.) = akrocefalo. kanejo canavial. kankulturejo canavial. kansuko garapa, caldo de cana. kansukero açúcar de cana. fiŝkano vara de pescar, vara, caniço. sukerkano (bot.: planta herbácea e cespitosa da família das gramíneas, Saccharum officinarum) cana-de-açúcar. sukerkankulturejo canavial.

Kana (bíbl.: pequena vila da Galileia) Caná.

kanao 1 (bot.: designação comum às plantas do gênero Canna, da família das canáceas) cana.

kanao 2 (ling.: cada um dos dois sistemas de escrita silábica japoneses) “kana”. ¨ rondaj kanaoj (ling.) “hiragana”. strekaj kanaoj (ling.) “katakana”. Vd. kanĝio.

Kanaano 1 (bíbl.: filho de Cam e neto de Noé) Canaã.

Kanaano 2 (bíbl.: nome bíblico da região que compreendia a Palestina e a Fenícia) Canaã. kanaana (relativo a Canaã, na Palestina) cananeu. kanaanido (habitante de Canaã, na Palestina) cananeu. kanaanidino (mulher habitante de Canaã, na Palestina) cananeia.

kanabo 1 (bot.: designação comum às plantas do gênero Cannabis, da família das moráceas, com apenas uma espécie) cânhamo, cânave. 2 (bot.: arbusto da família das moráceas, Cannabis sativa) cânhamo. kanabacoj (bot.) canabáceas. kanabejo canhameiral, plantação de cânhamo. kanabotolo lona.

kanabeno (zool.: pássaro da família dos fringilídeos, Carduelis cannabina) pintarroxo-comum.

kanado 1 * (metr.: antiga unidade de medida de capacidade para líquidos, equivalente a quatro quartilhos, ou seja, 2,662 litros) canada.

Kanado 2 (geogr.: país da América do Norte; cap.: Otavo; símb.autom.: CDN) Canadá. kanada (relativo ao Canadá ou aos canadenses) canadense. kanadano (natural ou habitante do Canadá) canadense.

Kanada Ĉarto de Rajtoj kaj Liberecoj (carta que faz parte da Constituição do Canadá) Carta Canadense dos Direitos e das Liberdades.

Kanada Esperanto-Asocio (sigl.: KEA) Associação Canadense de Esperanto.

kanajlo canalha, biltre, traste. kanajla canalha, de canalha: uma atitude canalha kanajla sinteno. kanajlaĵo canalhice. kanajlaro gentalha, cambada, canalha. kanajlego (tb. protokanajlo) bigorrilha, grande canalha, renomado patife. protokanajlo bigorrilha, grande canalha, renomado patife.

kanako (indíviduo dos canacas, povo indígena da Nova Caledônia) canaca. Kanakio (geogr.) = Nov-Kaledonio.

kanalo 1 (p.f.) canal. 2 (fig.) intermédio, meio. 3 (anat.) via. 4 (TV) canal. 5 (radiot.) estação. kanaleto vala, regueira, ranhura. kanaletaro (rede de tubos subterrânea para escoamento de dejetos) canalização. kanaligi (transformar um curso d’água em canal) canalizar. kanaligo (ação de canalizar) canalização. kanaligado (ação de canalizar) canalização. kanalizi (tr.) (prover de canais, cortar com canais, prover de canalização) canalizar. kanalizo (ação de prover de canais) canalização. kanalizado (ação de prover de canais) canalização. verŝkanalo (hidr.: instalação para eliminar o excesso de água numa barragem) vertedouro. ¨ irigacia kanalo canal de irrigação. spira kanalo (anat.: conjunto da boca, laringe, traqueia até os pulmões) vias respiratórias.

kanalizacio = 1 kanalizado. 2 kanaletaro.

Kananeo (geogr.: ilha do Estado de São Paulo) Cananeia.

kanango (bot.: designação comum às árvores do gênero Cananga) cananga. ¨ odora kanango (bot.: árvore da família das anonáceas, Cananga odorata) ilanga, ilangue-ilangue.

kanapo (assento comprido, com costas e braços, para duas ou mais pessoas) canapé, marquesa, sofá.

kanario (zool.) canário. sovaĝkanario (zool.: ave silvestre da família dos fringilídeos, Serinus canaria) milheira, serzino, serezino.

Kanario (geogr.: ilha do Maranhão) Canárias.

Kanarioj (geogr.) = Kanariaj Insuloj.

Kanariaj Insuloj (geogr.: arquipélago espanhol no Atlântico) ilhas Canárias.

kanastro fumo desfiado.

Kanastro (geogr.: serra de Minas Gerais) serra da Canastra.

Kanaviejro (geogr.: cid. da Bahia) Canavieiras.

Kanbero (geogr.) Canberra, Camberra.

kancelario 1 (repartição em que se põe chancela em documentos) chancelaria. 2 secretaria. kancelariisto (tb. kancelariano, kancelariulo) 1 chanceler, secretário. 2 funcionário de chancelaria.

kanceliero chanceler. Lordkanceliero a mais alta dignidade de juiz na Inglaterra.

kancero 1 (med.) câncer, cancro. 2 (med.) carcinoma, tumor canceroso. 3 (zool.: designação comum aos caranguejos do gênero Cancer, da família dos cancrídeos) câncer. kancera (med.) canceroso. kancerogena (med.: capaz de produzir câncer) cancerígeno. kancerologio (tb. onkologio) (med.: tratado ou estudo do câncer) cancerologia, oncologia. sangokancero (tb. leŭkemio) (med.) leucemia. ¨ kancera tumoro tumor canceroso. mama kancero câncer de mama.

kando (açúcar refinado, cristalizado, feito de beterraba) cande, açúcar-cande. kandizi (tr.) envolver (frutas etc.) em cande.

kandelo 1 vela (de iluminação). 2 (fis.: unidade de intensidade luminosa no Sistema Internacional; símb. cd) candela. kandelego brandão, círio, tocha. Kandelfesto (rel.: festa de Purificação de Nossa Senhora, em 2 de fevereiro) Candelária, festa das candeias. kandelingo castiçal. kandelisto vendedor de velas. altarkandelo vela de altar. ĥorkandelo vela de coro. vakskandelo vela de cera. || perdi la kandelon el la kapo perder o juízo.

kandelabro (castiçal luxuoso, de vários braços) candelabro.

Kandio (hist., geogr.: nome de origem latina da ilha de Creta) Cândia.

kandido 1 (biol.: designação comum aos fungos do gênero Candida) cândida. Vd. monilio. kandidozo (med.: infecção por fungos da espécie Candida albicans ou Monilia albicans) candidíase, monilíase.

Kandido 2 (pren.masc.) Cândido.

Kandido 3 (lit.: personagem de uma novela filosófica de Voltaire) Cândido.

Kandida (pren.fem.) Cândida.

kandidato candidato. kandidati (i.) ser candidato, apresentar candidatura, candidatar-se: kandidati por io candidatar-se a algo. kandidateco candidatura. kandidatigi propor como candidato, candidatar: la asocio kandidatigis lin por la prezidanteco a associação candidatou-o à presidência. || kandidatiĝi por posteno (ou ofico ou laborloko) candidatar-se a um posto (ou emprego ou vaga de trabalho).

Kandid, aŭ la optimismo (lit.: novela filosófica de Voltaire, trad. para o E-o por E. Lanti) Cândido ou o otimismo.

Kandido-Mendeso (geogr.: cid. do Estado do Maranhão) Cândido Mendes.

kan. dol. abrev. de kanada dolaro.

kaneforo (arq.: figura esculpida de mulher com uma cesta à cabeça) canéfora.

kanelo (arq.) canal, canelura, estria. kaneli (tr.) canelar, estriar, raiar. kanelaĵo canelura. ŝraŭbkanelo (espiral de parafuso ou de outro objeto qualquer) rosca.

kanelonoj (cul.: massa enrolada em cilindro, recheada e depois gratinada) canelone.

kanelonio (cul.) = kanelonoj.

kanguruo (tb. makropo, makropodo) (zool.: designação comum a diversos mamíferos marsupiais saltadores, da família dos macropodídeos) canguru.

Kangvaretamo (geogr.: cid. do Estado do Rio Grande do Norte) Canguaretama. kangvaretamano (natural ou habitante de Canguaretama) canguaretamense.

kanĝio (ling.: sistema de ideogramas chineses, usado pelos japoneses) “kanji”. Vd. kanao (ling.).

kanibalo (tb. hommanĝulo, antropofago) (indivíduo que se alimenta de carne humana) canibal, antropófago. kanibala (tb. kanibalema) canibalesco, canibal. kanibaleco (tb. kanibalismo) canibalismo, antropofagia, androfagia, antropofagismo.

kanino (tb. kojnodento) (anat.: cada dente de um par de dentes pontudos, um par superior e outro inferior, que fica, em cada lado, entre o incisivo lateral e o pré-molar) dente canino, canino: la homo havas kvar kaninojn o homem tem quatro dentes caninos. ¨ dekstra malsupra kanino (anat.) canino inferior direito. dekstra supra kanino (anat.) canino superior direito. maldekstra malsupra kanino (anat.) canino inferior esquerdo. maldekstra supra kanino (anat.) canino superior esquerdo. malsupra kanino (anat.) canino inferior. supra kanino (anat.) canino superior.

Kanindeo (geogr.: rio do Estado do Piauí) Canindé.

kaniso (zool.: o gênero-tipo dos canídeos) cânis. kanisedoj (zool.: família de mamíferos carnívoros, que inclui os cães, os lobos e as raposas, Canidae) canídeos.

kanistro 1 (caixa de metal com tampa em que se guarda o chá) lata para chá. 2 = benzinujo.

kanjono (geol.: vale ou garganta sinuosa e profunda, cavada por um curso dágua) canhão, cânion, “cañón”, “canyon”.

kankano (dnç.: certa dança de origem francesa) cancã. kankani (i.) dançar o cancã. kankandancistino dançarina de cancã.

kankro 1 (zool.: designação comum aos crustáceos decápodes do gênero Astacus, que reúne diversas espécies de lagostins de água doce) ástaco. 2 (tb. palinuro) (zool.) lagostim. 3 (tb. omaro) lagosta. 4 (zool.) caranguejo. kankrogento crustáceos. markankreto (zool.) camarão.

Kankro 1 (astr.: constelação do hemisfério norte; lat.: Cancer, Cancri; abrev.: Cnc) Câncer, Caranguejo. Vd. Tropiko de la Kankro. 2 (astrl.: quarto signo do zodíaco, de 22 de junho a 23 de julho) Câncer, Caranguejo. kankrano (tb. kankrulo) (astrl.: pessoa que nasceu sob o signo de Câncer) canceriano. ¨ esti de signo Kankro ser do signo de Câncer. naskiĝi sub signo de Kankro nascer no (ou sob o) signo de Câncer.

Kanno 1 (hist.: antiga cid. da Itália, onde os cartagineses venceram os romanos em 216 a.C., na Segunda Guerra Púnica) Canas.

Kanno 2 (geogr.: cid. da França, na Côte d’Azur) Cannes.

Kannoj (hist., geogr.) = Kanno.

Kanoo (geogr.: cid. do Estado do Rio Grande do Sul) Canoas.

Kanoaso (geogr.) = Kanoo.

kanono 1 (mil.) canhão. kanoni (i.) canhonear, bombardear. kanonadi (i.) canhonear, bombardear. kanonado canhonada, canhoneio. kanonaro (mil.: conjunto de canhões) peças, artilharia. kanonboato (mar.) canhoneira. kanonisto (mil.) artilheiro. kanonpafo canhonaço. kanonpafado canhonada, canhoneio. kanonpordo (mil.) portinhola (de canhão). ¨ kanona kuglo bala de artilharia, bala de canhão.

kanono 2 (rel., mús.) cânon, cânone. kanona canônico. kanoneco canonicidade. kanonigi canonizar. enkanonigi (tb. kanonizi) canonizar. laŭkanona canônico. laŭkanoneco canonicidade.

kanoniko cônego. kanonikara (relativo a cabido) capitular. kanonikaro (conjunto de cônegos) cabido. kanonikeco canonicado, conezia. kanonikejo (tb. kanonikarejo, kanonika domo) capítulo, casa capitular. kanonikino canonisa, cônega. ĉefkanoniko (deão, presidente de um cabido) primiciário. ¨ kanonika domo (tb. kanonikejo) capítulo, casa capitular.

kanonizi (tr.) (tb. enkanonigi) (inscrever na lista dos santos da Igreja Católica) canonizar.

kanopo 1