k, K 1 (décima quinta letra do
alfabeto esperanto) k, K. · abrev.
2 k, k. kaj.
3 k. kopeko. · símb. 4 K (autom.)
Kamboĝo, Kampuĉeo. 5 k kilo/.
6 K (quím.) kalio. 7 K (fís., metr.) kelvino. ko (gram.) nome dessa
letra.
ka (metr.)
sigl. de kilojaro.
k.a. abrev. de kaj aliaj.
Kaabo (edificação cúbica no centro da Grande Mesquita de Meca) Caaba, Kaaba. Vd. Mekko,
Nigra Ŝtono, Granda Moskeo de Mekko.
kab’o (bíbl.) =
kabo (‘unidade de volume’).
kabo 1 (tb. terkapo) (geogr.: ponta ou porção do
continente que avança mar adentro, formando um prolongamento ou saliência do
litoral) cabo, promontório.
Kabo 2 (tb. Bonespera
Kabo) (geogr.:
cabo situado perto do extremo sul da África do Sul) Cabo da Boa
Esperança. Vd. Kabo de la Tempestoj.
Kablando (hist.: antiga província da África do Sul) província do Cabo. Kab-urbo (geogr.: cid. da África do Sul e cap. da província do Cabo Ocidental) cidade do Cabo.
kabo 3 (bíbl.: unidade de
volume equivalente a 2,5 l) cabo.
kabalo 1 (fil., rel.: sistema filosófico-religioso judaico
de origem medieval) cabala. 2 (evi) = intrigo. kabala cabalístico. kabalaĵo
palavra ou ato cabalístico. kabalisto cabalista.
kabano (habitação pequena e/ou simples, geralmente em
local afastado, feita com materiais rústicos ou de pouco valor e sem acabamento)
cabana, choupana, choça,
mocambo, rancho, tugúrio. branĉkabano cabana feita com ramos. ĉaskabano cabana de caça. pajlokabano choupana. ŝtipkabano cabana feita de paus. terkabano cabana feita de argila e palha.
kabaredo = kabareto.
kabareto (casa de diversões onde
se bebe e dança e, em geral, se assiste a espetáculos de variedades) cabaré, casa noturna, boate.
Kabe (pseudônimo de Kazimierz Bein) Kabe. kabei (i.) (E-o: agir como Kabe, que abandonou o movimento esperantista, depois de
uma fase de intensa dedicação) “cabear”, apostatar.
kabilo (natural ou habitante da Cabília) cabila. Kabilio (tb. Kabilujo) (geogr.: região
montanhosa do Norte da Argélia) Cabília. Kabilujo
(geogr.)
= Kabilio.
kabineto 1 gabinete, escritório. 2 gabinete, ministério, conselho (de
ministros). kabineta 1 de gabinete, de
escritório: kabineta
pordo a
porta do gabinete. 2 (relativo a gabinete, a ministério) de gabinete,
ministerial: la kabineta
kunsido finiĝis senrezulte a reunião do gabinete terminou sem resultados.
kablo (feixe de fios) cabo, calabre. pendkablo (tb. supertera kablo)
cabo aéreo. ¨ altfrekvenca kablo (el.) cabo de alta frequência. nutra
kablo (el.) cabo de
alimentação. samcentra kablo (el.) cabo coaxial. submara
kablo (tel.) cabo submarino. subtera
kablo cabo subterrâneo. supertera
kablo (tb. pendkablo) cabo aéreo. telekomunika
kablo (tel.) cabo de telecomunicações.
translanda kablo (tel.) cabo além-fronteira. transmara
kablo (tel.) cabo ultramarino.
kablogramo (tel.: mensagem telegráfica transmitida através de cabo submarino) cabograma,
cabo.
Kabo Blanka (geogr.: cabo ao Norte da Tunísia) cabo Branco.
Kabofrio (geogr.: cid. do Estado do Rio de Janeiro) Cabo Frio. kabofria (relativo a Cabo Frio ou aos seus naturais ou habitantes) cabo-friense, de Cabo Frio. kabofriano (natural ou habitante de Cabo Frio) cabo-friense.
Kabo-Verda (geogr.) = Kaboverdo.
Kaboverdo (tb. Verda-Kaba Respubliko,
Kabo-Verda Respubliko) (geogr.: país
insular da África, a Oeste do Senegal;
cap.: Prajo; símb.autom.: CV) Cabo Verde. ¨ kaboverda eskudo (econ.: moeda de Cabo Verde; =
100 centavoj) escudo do Cabo Verde, escudo cabo-verdiano.
Kaboverda Respubliko (geogr.)
= Kaboverdo.
Kabralo (geogr.: serra do Estado de Minas Gerais) (serra do) Cabral.
Kabraljo (geogr.: baía do Estado da Bahia) Cabrália.
Kabralo (Petro Alvares) (hist.: militar e
navegador português, 1467–1520, comandou a esquadra que descobriu o Brasil) Pedro Álvares
Cabral.
Kabrero (geogr.: uma das ilhas
Baleares, da Espanha) Cabrera. Vd. Balearoj.
kabrioleto 1 (carruagem pequena, leve e rápida,
de duas rodas, capota móvel, e movida por apenas um cavalo) cabriolé,
tílburi, “tilbury”. 2 (autom.: aquele cuja
capota se pode dobrar ou remover) conversível, automóvel conversível, cabriolé.
Kabroboo (geogr.: cid. do Estado de Pernambuco) Cabrobó.
kabuko (teat.: teatro tradicional japonês) cabúqui, “kabuki”.
Kabulo (geogr.: cap. do Afeganistão) Cabul, Kabul. Kabulrivero (geogr.: rio do Afeganistão, afluente do Indo) rio Cabul.
kaco (coloq.) pênis, pinto,
caralho, pica, piroca.
Kacero (geogr.: cid. do Estado de Mato Grosso) Cáceres.
kaciko (chefe indígena) cacique, morubixaba.
kacuro (tb. Japania
cercidifilo) (bot.: árvore da
família das cercidifiláceas, Cercidiphylllum japonicum) “katsura”, cercidifilo.
kaĉo (cul.) papa, pureia, purê, “purée”. kaĉeto (cul.) = bebokaĉo. bebokaĉo (tb. kaĉeto) mingau, papa. maizokaĉo (cul.) (tb. polento,
maizkaĉo) papa de milho,
polenta. pankaĉo (cul.)
mingau com pedaços de pão. ¨ kaĉo el faruno angu. kaĉo el
terpomoj purê de batatas. || mi
faros el li kaĉon vou acabar com ele; vou acabar com a raça
dele.
kaĉaloto (zool.: baleia dentada da família dos
fiseterídeos, Physeter catodon) cachalote,
cacharréu.
kaĉuo (substância aromática extraída do fruto da areca) cachu. Vd. kateĉuo.
kaĉuĉo (dnç: dança espanhola) cachucha.
kado (bot.: árvore da família das
cupressáceas, Juniperus oxycedrus) cade. kadesenco (tb. kadoleo) (farm.: óleo
parasiticida extraído do cade, outrora muito usado no tratamento de dermatoses
e contra sarnas de animais domésticos) óleo de cade.
kadaifo (cul.) = kataifo.
kadastro = katastro. kadastra = katastra. kadastrejo = katastrejo.
kadavro cadáver, morto, defunto,
corpo, restos, restos mortais, despojos, despojos mortais, presunto. kadavra (tb.
kadavreca,
kadavrosimila) de cadáver, cadavérico: kadavra rigideco rigidez cadavérica. kadavraĵo carniça. kadavrejo necrotério, morgue.
kadenco (mús.) cadência. kadenca cadenciado, em cadência. kadencigi cadenciar.
kadeto (mil.) cadete, oficial-aluno, aspirante. ¨ aerarmea kadeto (mil.) cadete da aeronáutica.
kadio (juiz mulçumano que exerce funções civis e religiosas) cádi.
kadiso (têxt.) sarja de lã.
Kadizo (geogr.: cid. da Espanha, no Atlântico) Cádiz, Cádis. kadiza (geogr.: relativo a Cádiz ou aos seus
naturais ou habitantes) gaditano. kadizano (natural ou
habitante de Cádiz) gaditano.
Kadmo (mit.: na mitologia grega, fundador lendário de Tebas) Cadmo.
kadmio (quím.: elemento químico de número atômico 48; símb.: Cd) cádmio.
kadro quadro, moldura, caixilho.
kadri (tr.)
(tb. enkadrigi) enquadrar, emoldurar. kadraĵo
guarnição, cercadura,
enquadramento. kadreto pequeno quadro. brodkadro (espécie de caixilho
de madeira que segura o tecido para se bordar) bastidor. enkadrado (ação de enquadrar) enquadramento,
enquadração. enkadrigi = kadri. litkadro armação (de cama). muntkadro caixilho. senkadra (não guarnecido de
quadro) desenquadrado. ¨ kadre de = en la kadro de. en la kadro de no quadro de, nos quadros de, no contexto de, no âmbito de, em, no
ambiente de: en kadro
de la leĝo nos quadros da lei. li prelegis en la kadro de la Esperanto-Kongreso palestrou no Congresso
de Esperanto.
kadrato (tip.: peça quadrada que se emprega para formar os espaços em branco) quadrado. kadrateto (tip.)
quadratim.
kaduceo (ramo de oliveira ou loureiro, com duas asas na ponta, e no qual se
enroscam duas serpentes) caduceu.
kaduka caduco, decrépito, frágil,
arruinado. kaduki (i.) cair em ruína,
enfraquecer-se, estiolar. kadukaĵo coisa
caduca. kadukeco
caducidade, decadência,
decrepitude. kadukiĝi
caducar, ameaçar ruína, cair
em desuso, deteriorar-se, languir, definhar, prescrever. kadukiĝo
(jur.) prescrição. kadukulo inválido. kadukulejo asilo de inválidos. aĝokaduka que em breve
morrerá de velhice.
kaf [Hebr.] (décima primeira letra do alfabeto hebraico)
“kaf”.
kafo 1 (bot.: fruto do cafeeiro) café. 2
(cul.: bebida que se faz desse fruto, depois de seco, torrado e moído) café.
kafa (relativo
ao café) de café, cafeico. kafaparato
máquina
de café, cafeteira. kafarbo (bot.) = kafujo. kafarbejo =
kafujejo. kafarbeto (bot.) =
kafujo.
kafarbusto (bot.)
= kafujo.
kafejo
(local
público especializado em servir cafés e por vezes outras bebidas, e
eventualmente também alimentos que se podem comer rapidamente ou pratos leves) café, cafeteria. kafbero
(bot.)
baga de café. kafgrajno
semente de café. kafkolora
(que
tem a cor dos grãos torrados de café) café. kafkruĉo cafeteira. kafkulturo cafeicultura. kafkulturejo
= kafujejo. kafkulturisto cafeicultor. kafmaŝino
máquina
de café. kafmuelilo
moinho
de café, moedor de café. kafolakto
(bebida composta de leite com um pouco de café) leite com café. kafplantejo
= kafujejo. kafpoto cafeteira. kafskatolo (recipiente para
guardar os grãos ou o pó de café) caixa de café. kaftaso
xícara
de café. kaftaseto (porção de café que se serve em
xícaras pequenas) cafezinho,
café pequeno: post
la tagmanĝo, ĉiuj trinkis po unu kaftaseton depois
do almoço todos tomaram um cafezinho. kafujo (tb. kafarbo,
kafarbeto, kafarbusto) (bot.: designação comum às árvores e arbustos do
gênero Coffea) cafeeiro. kafujejo (tb. kafkulturejo,
kafplantejo,
kafarbejo) cafezal, cafeeiral, cafelana. koncertkafejo (teat.: pequeno
teatro onde se pode beber e fumar assistindo a números musicais e de
variedades) café-concerto, café-cantante, café-teatro. laktokafo (bebida composta de café com um
pouco de leite) café com
leite. maltokafo (sucedâneo do café, feito com malte) café de cevada. retkafejo
(inf.)
cibercafé,
“cybercafé”. ¨ malforta
kafo (cul.) café fraco, café
ralo. tuja (ou tujpreta) kafo café instantâneo,
café-solúvel.
kafeino (quím.: alcaloide existente no café, chá, mate, guaraná, cola etc.;
fórm.: C8H10N4O2) cafeína, guaranina.
senkafeina descafeinado, sem
cafeína.
kafeterio (local público especializado em servir cafés e por vezes outras bebidas,
e eventualmente também alimentos que se podem comer rapidamente ou pratos
leves) café, cafeteria.
kafro (indivíduo de uma população africana banta, afim dos zulus, não
muçulmana, do Sudeste da África) cafre. Kafrio (geogr.: antigo nome dado à região entre o
Zambeze e a província do Cabo, ao longo do oceano Índico) Cafraria. kafrino (mulher cafre) cafra. Kafrujo (geogr.) = Kafrio.
kaftano (vest.: túnica longa, usada por árabes e turcos) cafetã.
kaĝo gaiola, jaula. enkaĝigi engaiolar, enjaular. ludkaĝo (para crianças pequenas) cercado,
cercadinho, chiqueirinho, parque.
kahelo ladrilho (para pavimento), azulejo. kahela de
ladrilho. kaheli (tb. kaheltegi) ladrilhar, lajear, pavimentar (com
ladrilhos). kahelaro (conjunto de ladrilhos que revestem o chão) pavimento. kaheltegi (tr.)
= kaheli.
kaĥeksio (med.:
estado de desnutrição profunda) caquexia. kaĥeksia (med.: relativo a caquexia) caquético.
kaĥekta (med.) = kaĥeksia.
kaido (funcionário encarregado da justiça e da cobrança de impostos, na
Algéria e na Tunísia) caide.
kaiko (bote
ou pequena embarcação turca) caíque.
Kaikoo (geogr.: cid. do Estado do Rio Grande do Norte)
Caicó.
Kaino (bíbl.: filho primogênito de Adão e Eva) Caim. kainido (bíbl.: cada um dos descendentes de Caim) caimita, cainita.
kainito (min.: sal natural de potássio e magnésio) cainita.
Kairo (geogr.: cap. do Egito) Cairo. kairano (natural ou
habitante do Cairo) cairota.
kairino (medicamento antifebril) cairina.
kairno (túmulo celta, na Gália ou na Grã-Bretanha) cairn.
Kaistro (hist.: antigo rio da Lídia, atual Küçük Menderes, na Turquia) Caistro.
kaj conj. (abrev.: k,
k.) e, mais. kajaŭ (tb. kaŭ) e/ou. ¨ kaj
aliaj (abrev.:
k.a.). kaj ceteraj (abrev.:
k.c.) e restantes, e demais. kaj mi kaj mia frato tanto eu quanto meu irmão. kaj-signo
(&) e comercial,
“ampersand”. kaj
tiel plu (abrev.: ktp, k.t.p.) etcétera, et coetera, etc.
kajo 1 cais, plataforma (das estações ferroviárias, rodoviárias), gare.
2 = pasaĝerkajo.
surkaje no cais, sobre o cais. ĝetkajo = varfo. pasaĝerkajo (em
rodoviárias, ferroviárias etc.) plataforma.
Kajo (pren.masc.) Caio.
Kajafas (bíbl.) Caifás.
kajako caiaque, canoa (leve, de pele de focas).
Kajapoo (geogr.: serra em Goiás) (serra do) Caiapó.
Kajbaro (geogr.: desfiladeiro entre o Afeganistão e o Paquistão) passo Khyber, Caiber.
Kajeno (geogr.: cap. da Guiana Francesa) Caiena.
Kajenrivero (geogr.: rio da
Guiana Francesa) rio Caiena.
kajeputo 1 (tb. kajeputa melaleŭko) (bot.: árvore
da família das mirtáceas, Melaleuca
cajuputi) cajepute. 2 (tb. kajeputa esenco) (farm.) cajepute. ¨ kajeputa esenco Vd. esenco. kajeputa melaleŭko (bot.) = kajeputo (Melaleuca
cajuputi).
kajero 1 caderno, fascículo,
folheto. 2 (coletânea de aulas ou preleções, para distribuição, em cópias, entre
os alunos) apostila, sebenta. kajereto
caderninho,
caderneta. lernkajero (coletânea
de aulas ou preleções, para distribuição, em cópias, entre os alunos) apostila, sebenta. notkajero caderneta. ringokajero 1 (caderno cujas folhas são presas por pequenos
anéis de metal ou de plástico) colecionador. 2 caderno de espiral, caderno universitário.
kajmano (zool.: designação comum aos jacarés do gênero Caiman) caimão, jacaré.
kajpirinjo (cul.: bebida alcoólica brasileira feita de cachaça, açúcar, gelo e
rodelas amassadas de limão) caipirinha.
kajporo* (mit.: ente fantástico que, nas estradas,
torna infeliz quem encontra) caipora.
Kajserslaŭterno (geogr.: cid. da Alemanha) Kaiserslautern.
kajto (tb. paperdrako) (lud.) papagaio, pipa, pandorga.
Kajubo (geogr.: lago do Rio Grande do Sul) Caiuba.
kajuto 1 (mar.) camarote. 2 (mar., aer.) cabine, cabina.
Kaĵazejro (geogr.: cid. do Estado de Pernambuco) Cajazeiras.
kaĵoli (tr.) bajular, lisonjear, seduzir, cantar (com fim interesseiro): la infano kaĵolis
la patron, ĝis li konsentis a
criança bajulou o pai até que ele consentiu. kaĵola bajulador, sedutor: trompi
junulinon per kaĵolaj
vortoj enganar uma jovem com
palavras sedutoras. kaĵolado (ação de bajular) bajulação.
kaĵuno (indivíduo descendente dos acadianos expulsos do Canadá no início do
séc. 18, e que se fixaram no estado americano de Luisiana) cajun. kaĵuna (relativo a cajun ou aos
cajuns) cajun: kaĵuna muziko,
kuirarto música, culinária cajun.
kaki (i.)
(tb. feki) defecar, cagar, fazer cocô.
kakao 1 (bot.: sementes de árvores do gênero Theobroma, em especial, Theobroma
cacao) cacau, chocolate. 2 (cul.:
pó feito dessas sementes) chocolate em pó. 3 (cul.:
bebida feita desse pó, misturada com açúcar e água ou leite quente ou frio) chocolate quente,
suco de cacau. kakaoarbo (bot.) cacaueiro, cacauzeiro. kakaoarbaro cacaual. kakaobutero manteiga de
cacau. kakaokulturisto cacauicultor. kakaokulturo cacauicultura.
kakaopulvoro (cul.:
pó feito das sementes do cacau) chocolate em pó,
pó de cacau. kakaujo 1 (tb. kakaoarbo) cacaueiro, cacauzeiro. 2 (recipiente
onde se serve cacau) cacaueira.
kakatuo (zool.) cacatua.
kakeksio (med.) = kaĥeksio.
kakemono (peça decorativa japonesa) caquemono.
kakia (que tem cor marrom, de
tom amarelado e opaco) cáqui. kakio (têxt.: tecido dessa cor) cáqui.
kakodilo (quím.: substância venenosa derivada da arsina, espontaneamente
inflamável e de odor repulsivo; fórm.: C4H12As2)
cacodilo. kakodilato (quím.:
sal derivado
do ácido cacodílico) cacodilato.
kakofonio (gram., mús.) cacofonia.
kakofonia cacofônico.
kakografio cacografia. kakografia cacográfico.
kakosmio (med.) cacosmia.
kakto (bot.: Cactaceae) cacto, cáctus. kakta (tb.
kaktosimila) cactiforme, cactáceo, cactoide. kaktacoj (bot.) cactáceas.
kakuminala (fon.) cacuminal,
retroflexo, cerebral.
kalo (endurecimento da pele) calo, calosidade. kala caloso, calejado. kalaĵo
calo,
calosidade. kaldetrua calicida. kaldetruanta
calicida.
kaldetruilo calicida. kaleca caloso, calejado. kaloplena
caloso,
calejado. kontraŭkala calicida. piedkalo calo de pé.
kalao 1 (bot.: designação comum
às plantas do gênero Calla, da família das aráceas) cala. 2 (bot.: planta da
família das aráceas, Calla palustris) cala.
kala-azaro (med.: doença parasitária grave causada pelo protozoário Leishmania donovanii) leishmaniose visceral, calazar, febre negra.
Kalabaro (geogr.: cid. da Nigéria) Calabar. Kalabarrivero (geogr.: rio da Nigéria) rio Calabar. ¨ Kalabara fabo (bot.) Vd. fabo.
kalabaso (bot.) cabaça. kalabasujo
(tb. lagenario) (bot.) cabaceira, cuieira, cuitezeiro.
Kalabrio (geogr.: extremidade sul da Itália peninsular) Calábria.
Kalaharo (geogr.: deserto da África meridional) Calaári, Kalahari.
kalamo (bot.: gênero de plantas, Calamus) cálamo.
kalamino (farm.: silicato hidratado de zinco) calamina.
kalaminto (bot.: Satureja calamintha) calaminta, erva-das-azeitonas.
kalamito (bot.: designação comum aos fósseis do gênero Calamites, da família das calamitáceas) calamita, calamites.
kalandri 1 (tr.) (tb. rulgladi) (técn.: alisar roupas, papéis etc., passando por calandra) calandrar, passar no rolo, acetinar. kalandro (ação de calandrar)
calandragem.
kalandrado (ação de calandrar)
calandragem.
kalandrilo (tb.
kalandra maŝino)
(técn.: máquina cilíndrica para prensar, lustrar, ondear ou acetinar tecidos ou
papel) calandra. ¨ kalandra maŝino (técn.)
kalandrilo.
kalandro 2 (zool.: ave passeriforme, Melanocorypha
calandra) calandra, calhandra.
kalandrao (zool.: inseto coleóptero do gênero Calandra) calandra, gorgulho.
kalaŝnikovo (arm.:
submetralhadora russa, também conhecida como AK-47) kalashnikov, AK-47.
kalateo (bot.: designação comum às ervas do gênero Calathea) calateia, caeté.
kalazio 1 (med.: espécie de tumor na borda da pálpebra)
calázio. 2 (med.)
(tb. ĉalazio, hordeolo) calázio, terçol, hordéolo
kalcedono (min.) calcedônia.
Kalcedono (hist.: antiga cid. da Ásia Menor) Calcedônia.
kalceolario (bot.: planta do gênero Calceolaria) calceolária.
kalcio (quím.: elemento químico de número atômico 20; símb.: Ca) cálcio. kalcia (quím.)
cálcico, de cálcio: kalcia permanganato permanganato de cálcio. rekalciigi recalcificar. senkalciiĝi descalcificar-se: senkalciiĝinta
osto osso descalcificado.
Kalcido (geogr.: cid. da Grécia, na ilha Eubeia) Cálcis.
Kalcidiko (geogr.: península grega que se divide em três outras penínsulas) Calcídica.
kalciferolo (quím., farm.) calciferol.
kalcini (tr.) calcinar, queimar, abrasar. kalcinado
calcinação. kalciniĝo calcinação.
kalcitri (i.) 1 (bater com as patas traseiras, apoiando-se
nas dianteiras) recalcitrar, escoicear. 2 rebelar-se com todas as forças, espernear. kalcitro recalcitração, coice. kalcitrema inclinado à
recalcitração.
Kaldeo (hist.) = Ĥaldeujo.
kaldea (hist.) =
ĥaldea, ĥaldeuja.
kaldeano (hist.) =
ĥaldeo.
kaldrono 1 caldeirão, marmita. 2 (geogr.:
depressão em terreno) caldeirão. kaldrona do caldeirão. kaldronego caldeira. kaldronegisto fogueiro, foguista. kaldronejo (fábrica que
produz caldeiras) caldeiraria.
kaldronfaristo
caldeireiro.
kaldronisto
1 caldeireiro. 2 foguista.
tekaldrono chaleira. vaporkaldronego
caldeira.
Kaledonio (geogr.: antigo nome da Escócia) Caledônia. kaledonia (relativo à Caledônia) caledônio.
kaledoniano (natural ou habitante da Caledônia) caledônio.
kalefakcio 1 (fís.: fenômeno que consiste no aparecimento
de uma camada ou colchão de vapor entre um líquido e uma superfície quando esta
se encontra fortemente aquecida) calefação. 2 (fís.: processo de aquecimento das
habitações) calefação.
kalejdoskopo caleidoscópio,
calidoscópio. kalejdoskopa
caleidoscópico,
calidoscópico.
kalemburo calembur, trocadilho,
calemburgo.
kalendo (ou kalendoj) (no antigo
calendário romano, primeiro dia de cada mês) calendas. ¨ grekaj
kalendoj calendas gregas, dia
de São Nunca. || formeti ĝis la grekaj kalendoj deixar para as calendas gregas (i.e. para
nunca)..
kalendaro 1 calendário. 2 folhinha.
kalendara de calendário: ekzistas pluraj kalendaraj
sistemoj existem vários sistemas
de calendário. kalendaristo (pessoa que faz calendários) calendarista. florkalendaro (tabela que
indica as plantas na ordem de sua floração, no ano) calendário de flores. murkalendaro folhinha de parede. poŝkalendaro calendário de bolso. ŝirkalendaro folhinha de destacar. ¨ gregoria kalendaro (cron.: calendário de uso universal,
introduzido em 1582 pelo papa Gregório 13 como uma revisão do calendário
juliano) calendário
gregoriano. Julia kalendaro (cron.: calendário introduzido por Júlio
César em 45 a.C. e substituído pelo calendário gregoriano em 1582) calendário juliano. porĉiama kalendaro calendário
perpétuo. respublika revolucia kalendaro (cron.:
calendário instituído na França em 1793 e, em 1806, substituído pelo calendário
gregoriano) calendário
republicano: la
dek du monatoj de la respublika revolucia kalendaro estas: vendemiaro, brumero, frimero, nivozo,
pluviozo, ventozo, ĝerminalo, florealo, prerialo, mesidoro, termidoro kaj
fruktidoro os doze meses do
calendário republicano são: vendemiário, brumário, frimário, nivoso, pluvioso,
ventoso, germinal, floreal, pairial, messidor, termidor e frutidor.
kalendulo 1 (bot.: designação comum às plantas do gênero Calendula) calêndula. ¨ oficina kalendulo (bot.: erva
ornamental e medicinal, Calendula officinalis) calêndula, bem-me-quer, bonina, malmequer,
maravilhas, maravilha-dos-jardins, margarida-dos-prados.
kalenturo (med.: acesso de febre que acomete marinheiros nas zonas tropicais) calentura.
kaleŝo (variedade de carruagem com quatro rodas e dois assentos) caleche, caleça, carruagem, carro,
berlinda. kaleŝaĵo (cada uma das partes de um veículo, exceto as
rodas e o motor) lataria. kaleŝaĵisto lanterneiro. kaleŝego
caleche
grande ou de luxo. kaleŝejo (casa ou lugar próprio para guardar coches, carruagens e outros
veículos) cocheira. kaleŝeto
pequena
caleche para criança. kaleŝisto (tb. veturigisto) (indivíduo que conduz os cavalos em uma
carruagem) cocheiro. kaleŝoservanto
auxiliar
de um proprietário de caleche. duonkaleŝo caleche de apenas dois lugares. enkaleŝiĝi tomar uma caleche. ¨ luksa kaleŝo coche.
Kalezo (geogr.: cid. da França) Calais.
Kaleza Markolo (geogr.: estreito
entre a França e a Grã-Bretanha) passo de Calais,
estreito de Dover. Vd. Dovera Markolo.
kalfatri (tr.) (vedar com massa apropriada,
estopa etc. juntas, fendas e frestas) calafetar, calafetear. kalfatro (ato de calafetar) calafetação,
calafetagem, calafetamento.
kalfatrado (ação de calafetar) calafetação, calafetagem, calafetamento.
kalfatrilo
(instrumento usado para calafetar) calafetador. kalfatristo
(aquele que trabalha com calefação) calafate.
Kalĥaso (adivinho grego que acompanhou Agamémnon ao cerco de Troia) Calcas.
kalio 1 (quím.: elemento químico de número atômico
19; símb.: K) potássio. kalia (quím.) potássico, de potássio: kalia permanganato permanganato de potássio. ¨ kaŭstika kalio (quím.) =
kaŭstika potaso.
Kalio 2 (rel.: no hinduísmo, esposa de Xiva e deusa
da morte) Káli, Cáli.
Kalibano (lit.: personagem de A tempestade, de Shakespeare) Calibã, Calibão.
kalibro (diâmetro interno de um tubo) calibre,
diâmetro. kalibri (tr.)
calibrar, medir o calibre
de. kalibrado calibragem, avaliação, medição. kalibrigi (ajustar o calibre
de) calibrar: kalibrigi la pneŭojn de aŭto calibrar os pneus
de um carro. kalibrilo
calibre, calibrador, gabari,
gabarito. grandkalibra de grosso calibre. ŝovkalibrilo
(tb. ŝovmezurilo)
(instrumento empregado para medir precisamente pequenas distâncias, espessuras
etc.) paquímetro. ¨ mikrometra kalibrilo calibrador micrométrico.
kalicebo (zool.: designação comum aos primatas do gênero Callicebus, da família dos cebídeos) calicebo, sauá, japuçá.
kalidro (zool.: gênero de aves da
família dos escolopacídeos, que inclui os maçaricos, Calidris) calídris
kalifo califa. kalifeco (dignidade do califa) califado. kalifejo = kaliflando. kaliflando
califado.
kalifornio 1 (quím.) = kaliforniumo.
Kalifornio 2 (geogr.: um dos Estados dos EUA; cap.: Sakramento) Califórnia.
kaliforniumo (tb. kalifornio)
(quím.: elemento químico de número atômico 98; símb.: Cf) califórnio.
kaligrafo (tb. belskribisto) calígrafo. kaligrafi (tr.)
caligrafar. kaligrafia caligráfico. kaligrafio (tb. belskribado) caligrafia. kaligrafaĵo caligrafia.
Kaligulo (imperador romano, 12–41) Calígula.
kaliko 1 cálice, taça. 2 (bot.)
cálice. kalikfolio
(tb.
florkaliko) sépala. kalikoforma
caliciforme.
Kalikato (geogr.) =
Kalkato.
kaliklo (bot.: pequeno cálice, formado por pequenas brácteas na base das
sépalas) calículo.
kalikoto (têxt.: pano branco e fino de algodão, usado nas roupas de baixo ou nas
vestes baratas) morim, madapolão, madrasto.
Kalimaĥo (poeta e gramático alexandrino, séc. 4 a.C.) Calímaco.
kalimbo (mús.: instrumento de origem africana formado por um conjunto de lamelas
de metal, cada uma de um tamanho diferente, presas num cavalete metálico) quissange, kalimba, piano de polegar.
Kaliningrado (geogr.: cid. russa entre a Polônia e a Lituânia) Kaliningrado.
Kaliopo (mit.: musa da poesia épica) Calíope.
Kaliopa (mit.)
= Kaliopo.
kalipso 1 (mús.:
gênero musical originário do Caribe, para cantar e dançar) calipso.
Kalipso 2 (mit.: ninfa e rainha
da ilha de Ogígia) Calipso.
Kalipsoa (mit.) = Kapliso.
kalistefo 1 (bot.: designação comum às plantas do gênero Callistephus) calístefo. 2 (bot.: planta ornamental nativa da China, Callistephus chinensis) calístefo, rainha-margarida.
kalistegio 1 (bot.: designação comum às plantas do gênero Calystegia) calistégia. 2 (bot.: planta ornamental dos climas temperados, Calystegia sepium) bons-dias, cariola.
Kalisto (mit.: ninfa que foi transformada na constelação da Ursa Maior) Calisto.
Kalistoa (mit.) = Kalisto.
kalitriko (bot.: designação comum às plantas do gênero Callitriche, da família das calitricáceas) calítrique.
kalitrikso (tb. silksimio) (zool.:
designação genérica dos pequenos primatas do gênero Callithrix) sagui. kalitriksedoj (zool.: família de
pequenos primatas florestais, encontrados nas Américas Central e do Sul, com
cinco gêneros e cerca de 20 espécies, conhecidas vulgarmente como saguis ou
micos) calitriquídeos.
kalko (quím.: pó branco constituído principalmente de óxido ou hidróxido de
cálcio) cal. kalki (tr.) (branquear com cal diluída em água) caiar: kalki domon caiar uma casa. kalkaĵo substância usada para caiar. kalkargilo (geol.: terra calcária que se emprega em olaria) marga, marna. kalkbruligi calcinar. kalkspato (tb. kalcito) (min.: carbonato
de cálcio trigonal) calcita, espato-da-islândia, espato-calcário, espato-de-cálcio,
pedra calcária. kalkoŝtono (min.) =
kalkspato. rekalkigi
1 recalcificar. 2 = rekalciigi. senkalkiĝi 1 descalcificar-se. 2 = senkalciiĝi:
senkalkiĝinta osto = senkalciiĝinta
osto. ¨ estingita kalko (quím.) cal extinta. hidraŭlika kalko cal hidráulica.
kalkano (anat.) calcanhar. kalkanumo
salto de sapato. ¨ kalkano de Aĥilo (fig.: lado fraco ou vulnerável de qualquer
indivíduo ou instituição) calcanhar-de-aquiles.
alta kalkanumo
(vest.)
salto
alto.
kalkaneo (anat.: osso do tarso, que forma o calcanhar) calcâneo.
Kalkato (geogr.: cid. da Índia, cap. do Estado de Bengala Ocidental) Calcutá.
kalkuli 1 (i.) (dizer a série de números inteiros) contar: li
scipovas kalkuli
nur ĝis dek ele sabe contar
só até dez. 2 (tr.) (dizer a quantidade) contar, calcular, computar, orçar,
considerar, avaliar: kalkuli stelojn contar estrelas. kalkula (relativo a
cálculo) calculado, de cálculo. kalkulo cálculo, conta. kalkulado
(ação de contar, de calcular) contagem. kalkulaĵo cálculo, conta (coisa, operação).
kalkulaparato
máquina
de calcular. kalkulatoro
calculadora,
máquina de calcular. kalkulebla calculável,
contável. kalkulema
refletido,
ponderado, calculista. kalkuleraro erro de cálculo. kalkulfolio
planilha.
kalkulilo
(tb. kalkulaparato, kalkulmaŝino) máquina de calcular. kalkulisto
contador, calculista. kalkulmaŝino
máquina
de calcular. kalkulraporto prestação de contas. alkalkuli (tr.) imputar, pôr no número de, atribuir, incluir.
alkalkulebla imputável. antaŭkalkuli (tr.) antever, prever. antaŭkalkulebla previsível. dekalkuli (tb. elkalkuli,
elkalkuligi) (tr.) deduzir, descontar, abater. dekalkulaĵo desconto, redução, abatimento. distanco-kalkulo (contagem,
de milhas percorridas por passageiro de determinada companhia de aviação, com o
fim específico de obter bônus dessa empresa) milhagem. elkalkuli (tr.) deduzir, descontar, abater. enkalkuli (tb. kunkalkuli, inkluzivi) compreender, contar,
incluir. globkalkulilo
(tb.
abako) ábaco. gutkalkulilo conta-gotas. kunkalkuli compreender, contar, incluir, incluir na conta, levar em conta. kunkalkulita incluso, inclusivo. kunkalkulite inclusive. miskalkuli (tr.) errar na conta. nekalkulebla 1 incalculável, inumerável. 2 fantástico.
nekalkulinda desatendível, desprezível. prikalkuli (tr.)
ponderar. rekalkuli (tr.)
recontar, contar de novo,
recalcular. retrokalkuli contar em ordem inversa,
fazer contagem regressiva, contar de trás para frente. retrokalkulo contagem regressiva. tempokalkulo (tb. erao) era. ¨ kalkuli
je (tb. kalkuli
sur) contar com,
confiar em: kalkulu je mi conte comigo. kalkulu je mi por helpi vin confie em mim para ajudá-lo. statistika
kalkulisto
atuário. || havi kalkulon kun iu ter conta a acertar com alguém. doni
kalkulan
raporton (ou kalkulraporton) pri
prestar contas de.
kalkuluso (med.: concreção que se forma na bexiga, no fígado ou nos rins) cálculo, pedra. ¨ rena kalkuluso (med.) cálculo renal.
Kalkuto (geogr.)
= Kalkato.
kalmo (tb. senvento) (met.: na escala
de Beaufort, falta de vento ou vento de grau 0) calmaria. kalma sereno, sossegado, tranquilo, calmo.
kalmaro (zool.: designação comum aos moluscos cefalópodes, pelágicos, da ordem
dos teutoides) lula,
calamar.
kalmuko (indivíduo dos calmucos, povo de origem mongólica que habita regiões da
Sibéria, China e Mongólia) calmuco.
kalomelo (farm.: cloreto mercuroso (H2Cl2) usado como
purgativo) calomelano,
dragão-amansado, protocloreto de mercúrio.
kalorio (fís.: unidade de medida de energia; símb.: cal) caloria. kalorimetro
(fís.:
instrumento para medição em calorimetria) calorímetro. kalorimetrio
(fís.:
conjunto de técnicas e métodos dedicados à medição da quantidade de calor
absorvido ou liberado num processo físico ou químico) calorimetria. kilokalorio (fís.: unidade de medida de energia equivalente a mil calorias; símb.: kcal, Cal) quilocaloria. Vd. granda kalorio. ¨ kalorio
per grado (fís.: unidade de capacidade calorífica
equivalente a 4,1868 J/K; símb.: cal/ºC) caloria por grau. kalorio
per metro-sekundo-grado (fís.: unidade de condutividade térmica
equivalente a 4,1868 W/m×K;
símb.: cal/msoC) caloria por metro-segundo-grau. granda kalorio (fís.: antiga denominação da quilocaloria; símb.: Cal, kcal) grande-caloria. Vd. kilokalorio. malgranda kalorio (fís.: denominação antiga da caloria) = kalorio.
kalorifero = stovo.
kalosomo (zool.: designação comum aos besouros do
gênero Calosoma, da família dos
carabídeos) carocha, calossoma.
kaloto (geom.: parte da esfera compreendida
entre um plano tangente e um secante) calota.
kalozo (anat.: grande comissura do cérebro,
constituída de fibras transversais que ligam os hemisférios direito e esquerdo)
corpo caloso.
kalpako (vest.: boné militar de pelo, em forma de cone truncado) colbaque.
kalsono 1 (tb. virkalsono) (vest.: peça íntima do vestuário masculino)
ceroulas, ceroula, cueca,
cuecas. 2 (tb. virinkalsono) (vest.: peça
íntima do vestuário feminino) calcinha,
calcinhas, calça, calças. kalsoneto 1 (vest.: peça íntima do vestuário feminino, de tamanho reduzido) calcinha, calcinhas, tanga. 2 (vest.)
fio dental, tapa-sexo. kalsonŝtrumpoj (vest.: meia feminina que veste os pés e as pernas e
chega até a cintura) meia-calça, “collant”. bankalsono (vest.) calção de banho,
sunga. ŝtrumpkalsono (vest.) = kalsonŝtrumpoj.
kalto 1 (bot.: designação comum às plantas do gênero Caltha) calta. 2 (bot.: planta vivaz da família das ranunculáceas, Caltha palustris) malmequer-dos-brejos,
calta.
kalumeto (tb. pacpipo) (cachimbo de longo tubo, que entre os
índios simboliza a paz) cachimbo da paz.
kalumnii (tr.) caluniar, difamar, atassalhar, injuriar. kalumnia calunioso. kalumnio (afirmação falsa e
desonrosa a respeito de alguém) calúnia, aleive, aleivosia. kalumnianto = kalumniulo. kalumniego infâmia. kalumniema
caluniador, difamador. kalumniulo (tb. kalumnianto) caluniador, difamador. || kalumnio estas la armilo de kovardulo a calúnia é a arma dos
covardes.
kaluno 1 (bot.: designação comum às plantas do gênero Calluna, da família das
ericáceas, que compreende apenas uma espécie) caluna. 2 (bot.: arbusto da
família das ericáceas, Calluna vulgaris) magriça, caluna.
kaluso 1 (med.: crosta dura que liga os ossos
fraturados) calo, calo ósseo. 2 (bot.: tecido de supercrescimento produzido
por reação da planta para cicatrizar uma lesão) calo.
kalva 1 calvo, careca,
escalvado. 2 (fig.: diz-se de monte) escalvado.
kalvo careca. kalvaĵo = kalvo. kalveco
calvície. kalviĝi encalvecer, ficar careca, ficar calvo. kalvulo
calvo, careca.
kalvario (fig.) calvário,
martírio, sofrimento moral.
Kalvario (geogr.: nome de origem latina do Gólgota, monte perto de Jerusalém onde
Jesus Cristo foi crucificado) Calvário.
Vd. Golgoto.
kalvilo (bot.: certa variedade de maçã) “calville”.
Kalvino (Johano) (rel.:
teólogo francês, 1509-1564) Calvino, Jean Calvin. kalvinano (tb. kalvinisto) (rel.: adepto do
calvinismo) calvinista. kalvinisma (rel.: relativo ao calvinismo) calvinista,
calvinístico. kalvinismo (rel.: conjunto das ideias e doutrinas de
João Calvino) calvinismo. kalvinista (rel.: relativo a calvinista) calvinista,
calvinístico. kalvinisto (rel.) = kalvinano.
kamo (técn.: peça giratória, de contorno
adequado a permitir um movimento alternativo especial a outra peça, chamada seguidor)
came. kamkontakto (técn.: peça de mecanismo que se apoia ao came ou a ele se liga) seguidor.
kamaboko (tb. fiŝkuko) (cul.: certa iguaria japonesa feita de peixe sovado) “kamaboko”.
Kamadevo (tb. Madano)
(rel.: deus hindu do amor) Kamadeva.
kamajo (pint.: pintura ou técnica pictórica em
que se empregam várias tonalidades ou matizes de uma única cor) “camaïeu”.
Kamakvano (geogr.: cid. do Estado do Rio Grande do Sul)
Camaquã.
Kamarao (geogr.: cid. do Estado do Rio Grande do Norte)
Camará.
kamarado (abrev.: k-do) camarada, companheiro. kamarada (relativo ou
próprio de camarada) camaradesco, camarada, de camarada, de amigo, de
colega: kamarada gesto um gesto camarada. kamarada sinteno atitude de camarada. kamaradi (i.)
ser camarada de, ser companheiro
de: mi kamaradas kun li
delonge sou camarada dele de há
muito tempo. kamaradaĵo
(coisa de camarada) camaradagem.
kamaradaro companhia, roda, turma, galera. kamaradeco 1 (qualidade,
estado de camarada) camaradagem.
2 intimidade. kamaradema
sociável. kamaradino (abrev.:
k-ino) camarada.
kamarilo camarilha.
Kambarao (geogr.: cid. do Estado do Paraná) Cambará.
kambio (econ.) letra de câmbio, saque, cambial. kambia cambiário.
kambiumo (bot.: camada de tecido do vegetal entre
o lenho e o líber) câmbio.
Kambizo (hist.: rei da Pérsia, filho de Ciro) Cambises.
Kamboĝo (geogr.: país da Ásia; cap.: Pnompeno;
símb.autom.: K) Cambodja, Camboja.. Vd. ĥmero, Kampuĉeo.
kambrio 1 (tb. kambria eono)
(geol.: éon correspondente à segunda das duas grandes divisões do tempo
geológico da Terra, e que se inicia com o surgimento dos primeiros fósseis, há
540 milhões de anos e estende-se até nossos dias) Cambriano, éon cambriano. 2 (geol. (tb.
kambria periodo) (geol.: primeiro período da
era paleozoica, situado entre 542 milhões e 488,3 milhões de anos atrás, quando
apareceram os animais invertrebados) Cambriano, período cambriano. Vd.
periodo
(‘unidade de tempo geológico’), paleozoiko. 3 (tb.
kambria sistemo) (geol.: primeiro sistema do
erátema paleozoico, correspondente a esse período) Cambriano, sistema cambriano. Vd. paleozoiko, eratemo. antaŭkambrio (tb.
antaŭkambria eono) (geol.: éon correspondente à
primeira das duas grandes divisões do tempo geológico da Terra, e que se inicia
na formação do planeta, há 4,5 bilhões de anos e estende-se até o surgimento
dos primeiros fósseis, no período cambriano da era paleozoica, há 540 milhões
de anos) Pré-Cambriano: antaŭkambrio dividiĝas en arkeano
kaj proterozoiko o Pré-Cambriano
divide-se em Arqueano e Proterozoico. ¨ kambria eono (geol.)
= kambrio (‘segunda grande divisão’). antaŭkambria eono (geol.) =
antaŭkambrio (‘primeira grande divisão’).
Kambukiro (geogr.: cid. do Estado de Minas Gerais) Cambuquira.
Kamĉatko (geogr.: península da parte oriental da
Sibéria) Kamtchatka.
kameo (pedra preciosa, com duas camadas diferentes na cor, tendo uma delas uma
figura gravada em relevo e servindo a outra de fundo) camafeu.
kamelo (zool.: Camelus) camelo. kamelaro
cáfila,
camelaria. kameledoj
(zool.)
camelídeos.
kamelido filhote de camelo. kamelino (a fêmea do camelo) camela. kamelisto cameleiro. kamelkondukisto
cameleiro. kamelpelisto cameleiro. ¨ unuĝiba
kamelo (zool.) dromedário.
kameleono 1 (tb. ĥameleono) (zool.:
Chamaeleo) camaleão. kameleona camaleônico.
Kameleono 2 (tb. Ĥameleono) (astr.: constelação do hemisfério sul; Chamaeleon,
Chamaeleontis; abrev.: Cha) Camaleão.
kamelio (bot.: gênero de arbustos da família das teáceas, Camellia) camélia.
kamemberto (cul.: queijo de leite de vaca
e formato redondo, com a superfície maturada, constituída de fina crosta branca
acinzentada) “camembert”.
kameno 1 lareira, chaminé. 2 estufa. 3 fogão. kamentubo
cano da chaminé.
kamero 1 (constr.) quarto sem janela. 2
(fot.) câmara escura. kamereto (anat.) cavidade.
kamerao (de vídeo) câmera, câmara. kameraisto
(indivíduo que opera uma câmera) câmera, câmara. retkamerao (intern., inf.) “webcam”.
kamerlingo (cardeal que preside a Câmara Apostólica) camerlengo, camarlengo.
Kameruno (geogr.: maciço montanhoso da África) monte dos Camarões. Kamerunio (geogr.:
país da África; símb.autom.: TC) Camarões.
Kametao (geogr.: cid. do Estado do Pará) Cametá.
kamforo (quím., farm.: substância extraída da canforeira) cânfora,
alcânfora. kamfora (relativo a
cânfora) canfórico. kamfori (tr.)
(dissolver cânfora em) canforar.
kamforarbo (tb.
kamforujo) canforeira. kamforhava
(que
contém cânfora) canforado, alcanforado. kamforoleo óleo de cânfora.
kamikazo (mil.) camicase.
Kamilo (pren.masc.) Camilo.
Kamila (pren.fem.) Camila.
kamiono (autom.) caminhão, camião, automóvel de carga. kamioni (tr.) transportar por caminhão. kamionado transporte por caminhão. kamioneto (autom.) camionete,
camioneta, veículo 4x4, perua. kamionisto caminhoneiro. baskulkamiono basculador, caminhão basculante.
cisternkamiono caminhão-tanque. kanguru-kamiono (caminhão de grande tamanho, adequado para transporte de automóveis) cegonha, cegonheiro. kestkamiono caminhão-baú. meblokamiono
caminhão de mudança. sportkamioneto (autom.: designa veículos construídos a partir de
chassi de camionetes) utilitário desportivo, “SUV”. ¨ aperta kamioneto
(pequeno caminhão, geralmente aberto, para transporte de mercadorias) picape. basplatforma
kamioneto
camionete
de carroceria baixa.
kamizardo calvinista rebelde das Cevenas, na França.
kamizolo 1 (vest.) camisola. 2 (vest.) blusa (de homem).
kamloto 1 (têxt.: tecido de pelo (originalmente de
camelo) ou de lã) camelão. 2 (têxt.: tecido grosso de lã, de pelo de camelo, de cabra, de cavalo etc.)
chamalote.
Kamocino (geogr.: cid. do Estado do Ceará) Camocim.
Kamoenso (poeta português,
c.1524–1580, autor de Os Lusíadas) Luís de Camões.
kamomilo (bot.: erva da família
das compostas, Matricaria chamomilla)
camomila, macela.
kampo 1 campo,
rincão, área, campina, cancha. kampa (tb.
kampara) campestre, campesino, rural. kampi (tb. kampadi) (i.)
acampar. kampado (ação de acampar) acampamento. kampadejo 1 (tb. kampadloko) (lugar reservado para acampar) acampamento, campo, área de “camping”. 2 arraial. kampadismo
(hábito
turístico e/ou esportivo de excursionar e acampar ao ar livre) acampamento,
“camping”. kampano
camponês, rústico, campino. kamparo
campo,
campos, campanha, campina, roça.
kamparano camponês, rústico,
campino. kampisto (tb.
kamplaboristo) trabalhador rural. kampodomo casa de campo. kampogardisto
guarda-campestre,
guarda-florestal. kampulo
camponês,
rústico, campino. ludkampo (desp.: local onde se praticam esportes como o futebol) campo, cancha. Marsokampo 1 (hist.:
lugar junto ao Tibre onde os romanos faziam exercícios militares) Campo de
Marte. 2 (p.ext.: lugar onde se faziam tais exercícios, em cidades
atuais) Campo de Marte. surkampa campal. tendkampo abarracamento.
Kampo 2 (geogr.: cid. do Estado do Rio de Janeiro) Campos.
Kampalo (geogr.: cap. de Uganda) Campala.
kampaneto (mús.) espécie de marimba com
lâminas pequenas de aço ou de vidro.
kampanilo (torre com sinos) campanário.
kampanjo (ação sistemática) campanha. rabatkampanjo (com.)
liquidação,
saldão.
kampanulo (tb. kloŝfloro) (bot.:
designação comum às plantas do gênero Campanula, da família das
campanuláceas) campânula. kampanulacoj (bot.)
campanuláceas.
Kampalegro (geogr.: cid. do Estado de Santa Catarina) Campo Alegre.
kampeĉo (bot.: árvore da família das
leguminosas, Haematoxylon campechianum) campeche, pau-campeche.
Kampelo (geogr.: lagoa do Estado do Rio de Janeiro) Campelo.
Kampino (geogr.) =
Kampinaso.
Kampinagrando (geogr.: cid. da Paraíba) Campina Grande.
Kampinaso (geogr.: cid. do estado de São Paulo) Campinas.
Kampobelo (geogr.: cid. do Estado de Minas Gerais) Campo Belo.
Kampogrando (geogr.: cid. e cap. do Estado de Mato Grosso do
Sul) Campo Grande. Vd.
Suda Matogroso. kampograndano
(natural ou habitante de
Campo Grande) campo-grandense.
Kampomajoro (geogr.: cid. do Estado do Piauí) Campo Maior.
kampomanezio (bot.:
designação comum a diversas árvores e arbustos do gênero Campomanesia, da família das mirtáceas) guabiroba. Vd. gvabirobo.
Kampo-Moŭrano (geogr.: cid. do Estado do Paraná) Campo Mourão.
kamptodaktilio (med.: estado de quem tem um ou mais dedos
encurvados, por má conformação da mão) camptodactilia. kamptodaktilia (med.: que
apresenta camptodactilia) camptodáctilo.
kamptokormio (med.: deformidade que consiste na flexão do tronco para a frente) camptocormia.
Kampuĉeo (geogr.) = Kamboĝo.
kamufli (tr.) 1 camuflar. 2 esconder (ações e intenções).
kano 1 (bot.: designação comum às várias plantas
semelhantes ao bambu) cana. 2 caniço. 3 vara. 4 bengala. kana feito de canas. kanaĵo
objeto
feito de canas entrançadas. kanbirdo
(zool.)
= akrocefalo. kanejo
canavial. kankulturejo canavial. kansuko garapa, caldo de cana. kansukero açúcar de cana. fiŝkano vara de pescar,
vara, caniço. sukerkano (bot.: planta
herbácea e cespitosa da família das gramíneas, Saccharum officinarum) cana-de-açúcar. sukerkankulturejo canavial.
Kana (bíbl.: pequena
vila da Galileia) Caná.
kanao 1 (bot.: designação
comum às plantas do gênero Canna, da família das
canáceas) cana.
kanao 2 (ling.: cada um dos dois sistemas de escrita
silábica japoneses) “kana”. ¨ rondaj kanaoj (ling.) “hiragana”. strekaj kanaoj (ling.) “katakana”. Vd. kanĝio.
Kanaano 1 (bíbl.: filho de Cam e
neto de Noé) Canaã.
Kanaano 2 (bíbl.: nome bíblico da
região que compreendia a Palestina e a Fenícia) Canaã. kanaana (relativo a Canaã, na Palestina) cananeu. kanaanido (habitante de Canaã, na Palestina) cananeu. kanaanidino (mulher habitante de Canaã, na Palestina) cananeia.
kanabo 1 (bot.:
designação comum às plantas do gênero Cannabis, da família das moráceas,
com apenas uma espécie) cânhamo, cânave. 2 (bot.: arbusto da
família das moráceas, Cannabis sativa) cânhamo. kanabacoj (bot.)
canabáceas. kanabejo canhameiral, plantação de cânhamo. kanabotolo
lona.
kanabeno (zool.: pássaro da família dos fringilídeos, Carduelis cannabina)
pintarroxo-comum.
kanado 1 * (metr.: antiga unidade de medida de
capacidade para líquidos, equivalente a quatro quartilhos, ou seja, 2,662
litros) canada.
Kanado 2 (geogr.: país da América do Norte; cap.: Otavo;
símb.autom.: CDN) Canadá. kanada (relativo ao Canadá ou aos canadenses) canadense. kanadano (natural ou habitante do Canadá) canadense.
Kanada
Ĉarto de Rajtoj kaj Liberecoj (carta
que faz parte da Constituição do Canadá) Carta Canadense
dos Direitos e das Liberdades.
Kanada Esperanto-Asocio (sigl.:
KEA) Associação Canadense de Esperanto.
kanajlo canalha, biltre, traste. kanajla canalha, de canalha: uma
atitude canalha kanajla sinteno. kanajlaĵo
canalhice. kanajlaro gentalha, cambada, canalha. kanajlego (tb.
protokanajlo) bigorrilha, grande canalha, renomado patife. protokanajlo bigorrilha, grande
canalha, renomado patife.
kanako (indíviduo dos canacas, povo indígena da Nova Caledônia) canaca. Kanakio (geogr.)
= Nov-Kaledonio.
kanalo 1 (p.f.) canal. 2 (fig.) intermédio, meio. 3 (anat.)
via. 4 (TV) canal. 5 (radiot.)
estação.
kanaleto vala, regueira, ranhura. kanaletaro (rede de tubos subterrânea para escoamento de dejetos) canalização. kanaligi
(transformar
um curso d’água em canal) canalizar.
kanaligo (ação de canalizar)
canalização.
kanaligado (ação de canalizar)
canalização. kanalizi (tr.) (prover
de canais, cortar com canais, prover de canalização) canalizar. kanalizo
(ação de prover de
canais) canalização. kanalizado
(ação de prover de
canais) canalização. verŝkanalo (hidr.:
instalação para eliminar o excesso de água numa barragem) vertedouro. ¨ irigacia kanalo canal de irrigação. spira kanalo (anat.: conjunto da
boca, laringe, traqueia até os pulmões) vias respiratórias.
kanalizacio =
1 kanalizado.
2 kanaletaro.
Kananeo (geogr.: ilha do Estado de São Paulo) Cananeia.
kanango (bot.: designação comum às árvores do gênero Cananga) cananga. ¨ odora kanango (bot.: árvore da
família das anonáceas, Cananga odorata) ilanga, ilangue-ilangue.
kanapo (assento comprido, com costas e braços, para duas ou mais pessoas) canapé,
marquesa, sofá.
kanario (zool.) canário. sovaĝkanario (zool.: ave
silvestre da família dos fringilídeos, Serinus canaria) milheira, serzino,
serezino.
Kanario (geogr.: ilha do Maranhão) Canárias.
Kanarioj (geogr.) = Kanariaj Insuloj.
Kanariaj Insuloj (geogr.:
arquipélago espanhol no Atlântico) ilhas Canárias.
kanastro fumo desfiado.
Kanastro (geogr.: serra de Minas Gerais) serra da Canastra.
Kanaviejro (geogr.: cid. da Bahia) Canavieiras.
Kanbero (geogr.) Canberra, Camberra.
kancelario 1 (repartição em que se põe chancela em documentos) chancelaria. 2 secretaria. kancelariisto (tb. kancelariano, kancelariulo) 1 chanceler, secretário. 2 funcionário
de chancelaria.
kanceliero chanceler. Lordkanceliero a mais alta dignidade de
juiz na Inglaterra.
kancero 1 (med.) câncer, cancro. 2 (med.) carcinoma, tumor canceroso. 3 (zool.:
designação comum aos caranguejos do gênero Cancer, da família dos
cancrídeos) câncer. kancera (med.) canceroso. kancerogena (med.:
capaz de produzir câncer) cancerígeno.
kancerologio (tb. onkologio) (med.: tratado ou estudo do câncer) cancerologia, oncologia. sangokancero (tb. leŭkemio) (med.) leucemia. ¨ kancera tumoro tumor canceroso. mama
kancero câncer de mama.
kando (açúcar refinado, cristalizado, feito de beterraba) cande, açúcar-cande. kandizi (tr.) envolver
(frutas etc.) em cande.
kandelo 1 vela (de iluminação). 2 (fis.: unidade de
intensidade luminosa no Sistema Internacional; símb. cd) candela. kandelego
brandão, círio, tocha. Kandelfesto (rel.: festa de Purificação de Nossa Senhora, em 2
de fevereiro) Candelária,
festa das candeias. kandelingo
castiçal. kandelisto vendedor de velas. altarkandelo vela de altar. ĥorkandelo vela de coro. vakskandelo vela de cera. || perdi la kandelon el la kapo perder o juízo.
kandelabro (castiçal luxuoso, de vários braços)
candelabro.
Kandio (hist., geogr.: nome de origem latina da
ilha de Creta) Cândia.
kandido 1 (biol.: designação comum aos fungos do
gênero Candida) cândida. Vd. monilio.
kandidozo (med.:
infecção por fungos da espécie Candida albicans ou Monilia albicans)
candidíase,
monilíase.
Kandido 2 (pren.masc.) Cândido.
Kandido 3 (lit.: personagem de
uma novela filosófica de Voltaire) Cândido.
Kandida (pren.fem.) Cândida.
kandidato candidato. kandidati (i.)
ser candidato, apresentar
candidatura, candidatar-se: kandidati
por io candidatar-se a algo. kandidateco candidatura. kandidatigi
propor como candidato,
candidatar: la
asocio kandidatigis lin por la
prezidanteco a associação
candidatou-o à presidência. || kandidatiĝi
por posteno (ou ofico ou laborloko) candidatar-se a um posto (ou emprego ou vaga de trabalho).
Kandid, aŭ
la optimismo (lit.:
novela filosófica de Voltaire, trad. para o E-o por E. Lanti) Cândido ou o otimismo.
Kandido-Mendeso (geogr.: cid. do Estado do Maranhão) Cândido Mendes.
kan. dol. abrev. de kanada dolaro.
kaneforo (arq.: figura esculpida de mulher com
uma cesta à cabeça) canéfora.
kanelo (arq.) canal, canelura, estria. kaneli (tr.)
canelar, estriar, raiar. kanelaĵo canelura. ŝraŭbkanelo (espiral de parafuso ou de
outro objeto qualquer) rosca.
kanelonoj (cul.: massa enrolada em cilindro,
recheada e depois gratinada) canelone.
kanelonio (cul.) = kanelonoj.
kanguruo (tb. makropo,
makropodo) (zool.:
designação comum a diversos mamíferos marsupiais saltadores, da família dos
macropodídeos) canguru.
Kangvaretamo (geogr.: cid. do Estado do Rio Grande do
Norte) Canguaretama. kangvaretamano (natural ou habitante de Canguaretama) canguaretamense.
kanĝio (ling.: sistema de ideogramas chineses, usado pelos japoneses) “kanji”. Vd. kanao
(ling.).
kanibalo (tb. hommanĝulo, antropofago) (indivíduo que se alimenta de carne humana) canibal, antropófago. kanibala (tb. kanibalema) canibalesco,
canibal. kanibaleco (tb. kanibalismo) canibalismo,
antropofagia, androfagia, antropofagismo.
kanino (tb. kojnodento) (anat.: cada
dente de um par de dentes pontudos, um par superior e outro inferior, que fica,
em cada lado, entre o incisivo lateral e o pré-molar) dente canino, canino: la homo
havas kvar kaninojn o homem tem quatro dentes
caninos. ¨ dekstra malsupra kanino (anat.) canino inferior direito. dekstra
supra kanino (anat.) canino superior direito. maldekstra
malsupra kanino (anat.) canino inferior esquerdo. maldekstra supra kanino (anat.) canino superior esquerdo. malsupra
kanino (anat.) canino inferior. supra kanino (anat.) canino superior.
Kanindeo (geogr.: rio do Estado do Piauí) Canindé.
kaniso (zool.: o gênero-tipo dos canídeos) cânis.
kanisedoj (zool.: família de
mamíferos carnívoros, que inclui os cães, os lobos e as raposas, Canidae) canídeos.
kanistro 1 (caixa de metal com tampa em que se guarda o
chá) lata para chá. 2 = benzinujo.
kanjono (geol.: vale ou garganta sinuosa e profunda, cavada por um curso dágua)
canhão, cânion, “cañón”, “canyon”.
kankano (dnç.: certa dança de origem francesa) cancã. kankani (i.)
dançar o cancã. kankandancistino dançarina de cancã.
kankro 1 (zool.: designação comum aos crustáceos decápodes do gênero Astacus,
que reúne diversas espécies de lagostins de água doce) ástaco. 2 (tb. palinuro) (zool.) lagostim. 3 (tb. omaro) lagosta. 4 (zool.) caranguejo. kankrogento
crustáceos. markankreto (zool.) camarão.
Kankro 1 (astr.: constelação do hemisfério norte;
lat.: Cancer, Cancri; abrev.: Cnc) Câncer, Caranguejo. Vd. Tropiko de la Kankro. 2 (astrl.: quarto signo do zodíaco, de 22 de
junho a 23 de julho) Câncer,
Caranguejo. kankrano (tb. kankrulo) (astrl.: pessoa que nasceu sob o signo de Câncer) canceriano. ¨ esti de signo Kankro ser do signo de Câncer. naskiĝi sub signo
de Kankro nascer no (ou sob
o) signo de Câncer.
Kanno 1 (hist.: antiga cid.
da Itália, onde os cartagineses venceram os romanos em 216 a.C., na Segunda
Guerra Púnica) Canas.
Kanno 2 (geogr.: cid. da
França, na Côte d’Azur) Cannes.
Kannoj (hist., geogr.) =
Kanno.
Kanoo (geogr.: cid. do Estado do Rio Grande do Sul)
Canoas.
Kanoaso (geogr.) = Kanoo.
kanono 1 (mil.) canhão. kanoni (i.) canhonear, bombardear. kanonadi (i.) canhonear,
bombardear. kanonado
canhonada,
canhoneio. kanonaro
(mil.: conjunto de canhões) peças,
artilharia. kanonboato
(mar.) canhoneira. kanonisto (mil.) artilheiro. kanonpafo
canhonaço. kanonpafado canhonada, canhoneio. kanonpordo
(mil.)
portinhola (de canhão). ¨ kanona
kuglo bala de artilharia,
bala de canhão.
kanono 2 (rel.,
mús.) cânon, cânone. kanona canônico. kanoneco
canonicidade.
kanonigi canonizar. enkanonigi (tb. kanonizi) canonizar. laŭkanona canônico. laŭkanoneco
canonicidade.
kanoniko cônego. kanonikara (relativo a cabido)
capitular. kanonikaro (conjunto de cônegos)
cabido. kanonikeco canonicado, conezia. kanonikejo (tb.
kanonikarejo, kanonika
domo) capítulo, casa
capitular. kanonikino
canonisa, cônega. ĉefkanoniko (deão,
presidente de um cabido) primiciário.
¨ kanonika domo (tb.
kanonikejo) capítulo, casa capitular.
kanonizi (tr.) (tb. enkanonigi)
(inscrever na lista dos santos da Igreja Católica) canonizar.
kanopo 1