ka mll de kilojaro. [L
kiloannum]
Kabo (geogr.)
urbo en ŝtato Pernambuko, Brazilo. [Cabo]
Kabofrio
(geogr.) urbo en ŝtato Rio-de-Ĵanejro, Brazilo.
[Cabo Frio]
Kabralo (geogr.)
montaro en ŝtato Minaso, Brazilo. [(serra do) Cabral)]
Kabraljo
(geogr.) golfeto en ŝtato Bahio, Brazilo. [Cabrália]
Kabroboo
(geogr.) urbo en ŝtato Pernambuko, Brazilo. [Cabrobó]
Kacero (geogr.)
urbo en ŝtato Matogroso, Brazilo. [Cáceres]
kaĉo:
bebokaĉo (kuir.)
flueca kaĉo
por malgrandaj infanoj; ĝi estas el faruno aŭ industrie farita
pulvoro, miksita kun lakto aŭ akvo kaj eventuale varmigita aŭ
kuirita. [Hejma Vortaro]. maizokaĉo (ank. polento) (kuir.) densa, flava kaĉo el maizfaruno. [Hejma
Vortaro]
kaf [Hebr.] dek-unua litero de la esperanta alfabeto. [PMEG]
kaĝo: ludkaĝo sentegmenta kaĝo el
krado, metata surplanken aŭ surteren, por malhelpi al infaneto forvagi. [Hejma
Vortaro]
Kaikoo (geogr.)
urbo en ŝtato Norda Riogrando, Brazilo. [Caicó]
Kajapoo (geogr.) montaro en ŝtato Gojaso, Brazilo. [(serra
do) Caiapó]
kajpirinjo (kuir.) brazil-devena alkohola miks-trinkaĵo (koktelo) farita el sukerkana
brando (t.n. kaŝaso), sukero, glacio kaj pistitaj citronpecoj.
Kajserslaŭterno (geogr.) urbo en Germanio. [Kaiserslautern]
Kajubo (geogr.)
lago en ŝtato Suda Riogrando, Brazilo. [Caiuba]
Kaĵazejro (geogr.) urbo en ŝtato Pernambuko, Brazilo.
[Cajazeiras]
kaki ĉiutaga,
hejma vorto por “feki”. [Hejma Vortaro]
kakao (bot.,
kuir.) la semoj de kelkaj arboj de la genro Theobroma (precipe Theobroma
cacao),
pulvoro farita el ili, kaj varma trinkaĵo el tiu pulvoro miksita kun
sukero kaj akvo aŭ lakto. [Hejma Vortaro, kun modifoj]
kalandri (ankaŭ gladruli) glatigi tolaĵojn per forta premo helpe de rulo
kaj premanta kestego, aŭ inter premcilindroj, kun aŭ sen helpo de
varmego. [Hejma Vortaro]
kalsono: kalsonŝtrumpoj (vest.) paro da ĝistaliaj ŝtrumpoj, formanta unu striktan vestaĵon.
[Hejma Vortaro]. ŝtrumpkalsono (vest.) =
kalsonŝtrumpoj.
Kamakvano
(geogr.) urbo en ŝtato Suda Riogrando, Brazilo.
[Camaquã]
Kamarao (geogr.)
montaro en ŝtato Norda Riogrando, Brazilo. [Camará]
Kambarao
(geogr.) urbo en ŝtato Paranao, Brazilo. [Cambará]
Kambukiro
(geogr.) urbo en ŝtato Minaso, Brazilo. [Cambuquira]
Kametao (geogr.)
urbo en ŝtato Parao, Brazilo. [Cametá]
Kamocino
(geogr.) urbo en ŝtato Cearao, Brazilo. [Camocim]
Kampo (geogr.)
urbo en ŝtato Rio-de-Ĵanejro, Brazilo. [Campos]
Kampalegro
(geogr.) urbo en ŝtato Sankta-Katarino, Brazilo. [Campo
Alegre]
Kampelo (geogr.)
lago en ŝtato Rio-de-Ĵanejro, Brazilo. [Campelo]
Kampinagrando
(geogr.) urbo en ŝtato Paraibo, Brazilo. [Campina
Grande]
Kampino (geogr.) urbo en ŝtato San-Paŭlo, Brazilo. [Campinas]
Kampobelo
(geogr.) urbo en ŝtato Minaso, Brazilo. [Campo Belo]
Kampogrando
(geogr.) ĉefurbo de ŝtato Suda Matogroso, Brazilo.
[Campo Grande]
Kampomajoro
(geogr.) urbo en ŝtato Piaŭio, Brazilo. [Campo
Maior]
kampomanezio (bot.)
genro (Campomanesia el mirtacoj) de arboj kaj
arbedoj el Brazilo. Vd. gvabirobo.
Kampo-Moŭrano (geogr.) urbo en ŝtato Paranao, Brazilo.
[Campo Mourão]
kanado (metr.) malnova mezurunuo por likvoj,
valoranta 2,662 litrojn. [P canada < H
cañada]
kanalo (TV, radiot.) programaro dissendata per certa frekvenco. [Hejma Vortaro]
Kananeo (geogr.) insulo en ŝtato
San-Paŭlo, Brazilo. [Cananéia]
Kanario (geogr.)
insulo en ŝtato Maranjo, Brazilo. [Canárias]
Kanastro
(geogr.) montaro en ŝtato Minaso, Brazilo. [Canastra]
Kanaviejro (geogr.) urbo en ŝtato Bahio, Brazilo. [Canavieiras]
Kandido-Mendeso (geogr.) urbo en ŝtato Maranjo, Brazilo.
[Cândido Mendes]
Kangvaretamo
(geogr.) urbo en ŝtato Norda Riogrando, Brazilo.
[Canguaretama]
Kanindeo
(geogr.) rivero en ŝtato Piaŭio, Brazilo. [Canindé]
Kanoo (geogr.)
urbo en ŝtato Suda Riogrando, Brazilo. [Canoas]
Kanoaso (geogr.) =
Kanoo.
kanti: furorkanto (ank. ŝlagro,
modkanto) kanto tre populara dum
certa tempo. [Hejma Vortaro]. lulkanto kanto kantata al infaneto por
dormigi aŭ distri ĝin. [Hejma Vortaro]. modkanto = furorkanto.
Kantagalo
(geogr.) urbo en ŝtato Rio-de-Ĵanejro, Brazilo.
[Cantagalo]
kapo (ank. kapa) deka litero de la greka alfabeto (K, k). [PMEG]
kapa [Gr.] = kapo (‘greka litero’). [PMEG]
Kaparaoo
(geogr.) montaro en ŝtato Espiritrosanto, Brazilo.
[Caparaó]
Kapelo (geogr.)
urbo en ŝtato Serĵipo. [Capela]
Kapiao (geogr.)
urbo en ŝtato Alagoo. [Capiá]
Kapibaribo
(geogr.) rivero trafluanta la urbon Recifo, en ŝtato
Pernambuko, Brazilo. [Capibaribe]
Kapino (geogr.)
rivero trafluanta la urbon Beleno, en ŝtato Parao, Brazilo. [Capim]
Kapivario
(geogr.) rivero en ŝtato Paranao, Brazilo. [Capivari)
Kapoejro
(geogr.) akvofalo en ŝtato Parao, Brazilo. [Capoeira]
kapsiko (bot.) frukto de diversaj plantoj el la genro Capsicum; ankaŭ tiuj
plantoj mem. [Hejma Vortaro, laŭ PIV2]. kapsiketo
(bot.) malgranda, tre akragusta kapsiko.
Kapubo (geogr.)
kabo en ŝtato Espiritosanto, Brazilo. [Capuba]
kapuĉino
(kuir.) miksaĵo de kafo kaj lakto (aŭ kremo), ŝaŭmigita
laŭ itala maniero. [Hejma
Vortaro]
Karaĵao
(geogr.) montaro en ŝtato Parao, Brazilo. [Carajás]
Karakaraio
(geogr.) urbo en ŝtato Rorajmo, Brazilo. [Caracaraí]
Karatingo
(geogr.) urbo en ŝtato Minaso, Brazilo. [Caratinga]
Karavelo
(geogr.) urbo en ŝtato Bahio, Brazilo. [Caravelas]
Karazinjo
(geogr.) urbo en ŝtato Suda Riogrando, Brazilo.
[Carazinho]
kardio (zool.) genro (Cardium) de duklapaj moluskoj, kun granda piedo por surrampi la marfundon,
vasta ŝatata kiel marmanĝaĵo. [CEED]
Kardozo (geogr.) insulo en ŝtato
San-Paŭlo, Brazilo. [Cardoso]
kareo (kuir.) spicmiksaĵo de barata (hinda) origino, konsistanta el pluraj
spicoj, i.a. kurkumo. [Hejma
Vortaro]
karioko rio-de-ĵanejrano,
loĝanto aŭ naskiĝinto en urbo Rio-de-Ĵanejro, Brazilo.
Kaririveljo
(geogr.) montaro en ŝtatoj Paraibo kaj Pernambuko,
Brazilo. [Cariri Velho]
karobo (bot.) frukto de karobujo (genro Ceratonia), ankaŭ
pulvorigita (uzata kiel kakao). [Hejma Vortaro]. karobujo
(bot.) planto de la genro Ceratonia, el kiu oni havas karobon.
Karolino
(geogr.) urbo en ŝtato Maranjo, Brazilo. [Carolina]
karoto (bot.) herbo de la specio Daucus carota kaj ĝia
radiko, uzata kiel legomo. [Hejma Vortaro]
Karuaruo
(geogr.) urbo en la ŝtato Pernambuko, Brazilo. [Caruaru]
Karutapero
(geogr.) urbo en ŝtato Maranjo, Brazilo. [Carutapera]
karvio (bot.) herbo de la specio Carum carvi, kaj ties sekigitaj semoj uzataj kiel spico; hejma
en Azio sed naturigita en Eŭropo. [Hejma Vortaro]
Kasadoro
(geogr.) urbo en ŝtato Sankta-Katarino, Brazilo.
[Caçador]
Kasano (geogr.)
urbo en ŝtato Sankta-Katarino, Brazilo. [Cação]
Kasapavo (geogr.) urbo en ŝtato San-Paŭlo, Brazilo. [Caçapava]
kasedo skatoleto,
enhavanta bendon, filmon ks., tiel ke la tutaĵo estas metebla en aparaton
kaj uzebla sen malfermi ĝin. [PIV2]. kasedilo malgranda magnetofono por
aŭkulti kasedojn. [PIV2]. poŝkasedilo malgranda kunportebla aparato por aŭskulti sonkasedojn per kapaŭskultiloj. [Hejma Vortaro]
kaserolo kuirvazo
proksimume same profunda kiel larĝa, el matalo aŭ argilo, kun plata
fundo kaj tenilo. [Hejma Vortaro]. kaserolsubtenilo (ankaŭ flamreto) aĵo por bone teni tro malgrandan kaserolon super la flamo
de gasforno. [Hejma Vortaro]
Kasinio (aeron.) eŭrop-usona esplorsatelito (Cassini).
vd. Hajgenso.
Kasiporeo (geogr.) kabo en ŝtato Amapao, Brazilo. [Caciporé]
Kaskavelo
(geogr.) urbo en ŝtato Paranao, Brazilo. [Cascavel]
Kastanjalo
(geogr.) urbo en ŝtato Parao, Brazilo. [Castanhal]
Kaŝambuo
(geogr.) urbo en ŝtato Minaso, Brazilo. [Caxambu]
kaŝaso (kuir.) brazila brando farita el distilado de sukerkano.
Kaŝio
(geogr.) urbo en ŝtato Maranjo, Brazilo. [Caxias]
Kaŝoejro
(geogr.) 1
urbo en
ŝtato Bahio, Brazilo. [Cachoeira], 2 urbo en ŝtato
Espiritosanto, Brazilo. [Cachoeiro do Itapemirim]
Katagvaso
(geogr.) urbo en ŝtato Minaso, Brazilo. [Cataguases]
Katalano
(geogr.) urbo en ŝtato Gojaso, Brazilo. [Cataguases]
Katendo (geogr.)
urbo en ŝtato Pernambuko, Brazilo. [Catende]
Katrimano
(geogr.) rivero en ŝtato Rorajmo, Brazilo. [Catrimani]
kavakinjo (muz.) (ank. gitareto) malgranda
kvarkorda gitarsimila muzikinstrumento, de portugala origino, vaste uzata en
Brazilo por ludado de i.a. sambo kaj ŝoro*. [P cavaquinho]
Kavero (geogr.)
lago en ŝtato Sankta-Katarino, Brazilo.
kazeo (kuir.)
densa,
solidiĝinta, ne fermentinta parto de lakto, el kiu oni faras
fromaĝon. [Hejma Vortaro]. sojkazeo
(ank. tofuo, toŭfuo) kazesimila, proteinriĉa manĝaĵo el sojfaboj, populara en Orienta
Azio. [Hejma Vortaro]
KD [ko do] (komp.) mll de kompakta disko (= lumdisko). ¨ komputila KD (komp.) (mll.: KKD) =
komputila kompakta disko.
muzika KD (komp., muz.) = muzika kompakta disko (= lumdisko). || registri KD -on registri muzikaĵo(j)n aŭ iun ajn datenon sur KD.
keĉapo (kuir.)
(ank. keĉupo) saŭco el tomatoj kaj spicoj.
keĉupo (kuir.)
= keĉapo.
kekso (kuir.)
= biskvito.
kikero 1 (bot.) herbo de la genro Cicer. 2 (kuir.)
manĝebla
semo de ~o.
kirli: ~ilo (ankaŭ ŝaŭmigilo) mana
ilo aŭ elektra aparato por ~i, ŝaŭmigi, miksi aŭ bati kremon,
ovojn kaj similajn per rapida turnmovo.[Hejma Vortaro]
kivo (bot.:) (ankaŭ kivi(frukt)o) frukto de speco de
aktinidio — oblonga, kun bruna, mallonghara ŝelo kaj hele verda, acideta,
sukplena karno riĉa je vitamino C. [PIV2, laŭ Hejma
Vortaro]
kivio 1
(zool.) birdo, Apteryx australis, “nacia birdo” de
Novzelando. [Hejma Vortaro]. 2 (bot.)
= ~frukto. ~frukto (bot.) = kivo.
KKD [ko ko do] (mll) (komp.) komputila kompakta disko.
klavi premi ~o(j)n, ekzemple por telefoni. [PIV2]: ~i
numeron.
knebelo (med.) aparato por ĝustigi la pozicion de la dentoj. [El komerca marko “Knebel”]
knedi: ~bulo = knedliko. rul~ilo (ankaŭ rulpremilo) cilindro, kutime ligna, kun teniloj ambaŭfine, por rule platigi
paston. [Hejma Vortaro]
knedlo (kuir) =
knedliko.
knedliko (kuir) (ankaŭ knedlo, knedbulo, pastobulo) ronda pastobulo el
terpomoj aŭ viando, destinita por kuiro en bolanta salakvo, aŭ el faruno
kaj farĉita per fruktoj aŭ dolĉaĵoj. [PIV2, laŭ Hejma Vortaro]
kof [Hebr.]
dek-naŭa litero de la hebrea alfabeto. [PMEG]
Koka-Kolao (reg. marko) unu el la plej famaj kolaoj. [Coca-Cola]
kokoso (bot.)
grandega manĝebla nukso de kokosarbo, kies interno entenas dolĉan
sukon. [ReVo]. kokosarbo (bot.) genro el la familio palmoj (Cocos).
¨ kokosa raspaĵo (kuir.)
raspita
pulpo de kokoso. [Hejma
Vortaro]
kolao dolĉa senalkohola malvarma bruna trinkaĵo
kun gasveziketoj kaj vegetaĵa ekstrakto, plej ofte el kolanuksoj. [Hejma Vortaro]
Kolatino
(geogr.) urbo en ŝtato Espiritosanto, Brazilo.
[Colatina]
Kolonjo (geogr.) urbo en Germanio.
[Köln]
kolumbiumo (kem.)
malnova nomo de la kemia elemento niobo. [L columbium]
Komando Ruĝa (KR) krima organizaĵo, kiu agas ĉefe en la
ĉefurbo Rio-de-Ĵanejro, ŝtato Rio-de-Ĵanejro, Brazilo.
kombi (tr.)
pentear. kombtuko
(vest.) tuko, kiun oni metas sur la
ŝultrojn de tiu, al kiu oni kombos aŭ razos la harojn.
komodo (ankaŭ tirkestaro) meblo kun kelkaj tirkestoj, staranta surplanke. [Hejma Vortaro]
kompoto (kuir.)
manĝaĵo farita el fruktoj kuiritaj kun sukero, akvo aŭ vino.
[PIV1, laŭ Hejma Vortaro]
konfiti (kuir.)
prepari fruktojn, restadigante ilin en densa siropo, kiu ilin penetras kaj
konservas. [ReVo]. ~aĵo (kuir.)
fruktoj aŭ beroj, pecigitaj aŭ ne, kuiritaj kun sukero kaj
konservitaj en la siropo, kiun ilia suko faris kun la fandita sukero. [PIV1, laŭ Hejma Vortaro]
Kongonjo
(geogr.) urbo en ŝtato Minaso, Brazilo.
Konseljero-Lafajeto (geogr.) urbo en ŝtato Minaso, Brazilo.
[Conselheiro Lafaiete]
Kontaĵo
(geogr.) urbo en ŝtato Minaso, Brazilo. [Contagem]
kontakti: ~ilo (elektr.) = ŝtopilo. ~(il)ingo (elektr.) = ŝtop(il)ingo.
kontradanco (mús.) vigla dutakta danco
eŭropa populara en la 18a kaj 19a jarcento, en kiu danco viroj kaj inoj
sin frontas pare aŭ linie, praformo de kvadrilo.
[ReVo, kun modifo]
kontraŭ: la rezulto de la matĉo estis TeamoA 2 x
3 TeamoB (teamo A du ~ tri de teamo B)
konstrui:
en~ita havanta
sian apartan funkcion, sed estanta fiksita parto de aparato, meblo aŭ simila.
[Hejma Vortaro]: en~ita vestoŝranko en dormoĉambro.
kontuzi (med.)
difekti pli aŭ malpli profunde organikan teksaĵon, ne
ŝirvundante la haŭton. [ReVo]. ~o (med.)
lezo kaŭzita frapiĝo kontraŭ neakra objekto. ~aĵo (med.: loko de la korpo, kiu suferis
kontuzon) (ankaŭ bluaĵo) contusão.
kopernikio (ank. kopernikiumo) (kem.) provizora nomo de la kemia
elemento kun atomnumero 112, simbolo Cn. [
L copernicium]
kopernikiumo (kem.) =
kopernikio.
kopii: telekopii (tr.) = faksi. telekopio = fakso. telekopiilo (tekn.) = faksilo.
korbo: lit~o malpeza altranda lito por eta bebo. [Hejma Vortaro]
koridoro (arkitekt.)
longa ĉambro, tra kiu oni atingas plurajn ĉambrojn aŭ
apartamentojn en sama etaĝo aŭ en sama apartamento aŭ domo. [Hejma
Vortaro, kun modifoj]
korko 1 spongeca kaj malpeza ŝelo de ~okverko. [Hejma Vortaro].
2 ŝtopilo el tiu
materialo. [Hejma Vortaro]. ~tirilo ilo
por eltiri ~an ŝtopilon el botelo. [Hejma Vortaro]
Korkovado (geogr.) monteto en urbo
Rio-de-Ĵanejro, Brazilo. [Corcovado]
Korumbao (geogr.) urbo en ŝtato Suda Matogroso,
Brazilo. [Corumbá]
kovri cobrir, tampar. ~ilo 1 plato, per kiu oni kovras
skatolon, keston, ĉerkon, kaserolon aŭ alian ujon surmetante ĝin.
[Hejma Vortaro]. 2 fermilo, ŝtopilo. 3 (ankaŭ lit~ilo) kvarangula peco, el ŝtofo pli dika ol
tolo, por ~i liton. [Hejma Vortaro]. lit~ilo =
~ilo. super~ilo (ankaŭ supra ~ilo) lit~ilo, ofte dekoracia,
por ~i liton, kiam oni ne dormas en ĝi. [Hejma Vortaro]. ¨ supra ~ilo = super~ilo.
KR mll Komando Ruĝa.
kremo: acid~o acidigita kremo. haŭt~o ŝmiraĵo por eviti sekiĝon de la haŭto. [Hejma
Vortaro]
kreno (bot.) herbo de la specio Armoracia rusticana kaj ĝia
radiko, uzata kiel spico. [Hejma Vortaro]
kribri: ~ilo multtrua
aŭ reta ujo por apartigi solidajn erojn disde likvaĵo aŭ
malgrandajn erojn disde pli grandaj. [Hejma Vortaro, kun modifo]
kringo (kuir.) ringoforma
biskvito aŭ alia kuko. [Hejma Vortaro]
kriptio (geol.) unua erao de
la hadeana eono, situanta antaŭ 4,5–4,1 Ga.
Kriptono (lit.) planedo, kie
naskiĝis Superviro.
kriptonito (lit.)
mineralo veninta el la
planedo Kriptono, kaj kiu havas la proprecon moritigi Superviron.
krokodilo: ~eto =
tukpinĉilo.
ksi [Gr.] = ksio. [PMEG]
ksio (ank.
ksi) dek-kvara litero de la greka alfabeto (X, x). [PMEG]
Kubatano (geogr.) urbo en ŝtato
San-Paŭlo, Brazilo. [Cubatão]
kubuto:
~iri rampi sur
la tero, puŝante sin per la kubutoj, kiel faras soldatoj dum ekzercoj.
kuiri prepari manĝaĵon per varmo. [Hejma Vortaro]. ~ejo ĉambro, kie oni kuiras, eventuale ankaŭ manĝas. [Hejma
Vortaro]. prem~ilo (ankaŭ prempoto) ~poto hermetike fermebla por pli rapide ~i
manĝaĵon per vaporpremo en temperaturo pli alta ol 100 Celsiusaj
gradoj. [Hejma Vortaro, kun modifo]
Kujabao (geogr.)
ĉefurbo de ŝtato Matogroso, Brazilo. [Cuiabá]
kuko (kuir.)
delikata bakaĵo, plej
ofte dolĉa. [Hejma Vortaro]
kukumo (bot.)
frukto de la herbo Cucumis
sativa, manĝata kiel legomo; ankaŭ tiu
herbo mem. [Hejma Vortaro]. ~eto
(kuir.) malgranda ~o marinita en vinagro aŭ
peklita. [Hejma Vortaro]
kukurbo (bot.)
planto el la genro Cucurbita kaj
ĝia frukto, uzata kiel legomo. [Hejma Vortaro]. ~eto (bot.) kultiv-formo de
kukurbo, tre kultivata en la Mediteranea regiono, kun longformaj fruktoj
junstadie manĝataj. [Hejma
Vortaro]
kulero colher.
~ego granda kulero, uzata por verŝi supon en
teleron. [Hejma Vortaro]. kuir~o
granda, ordinare ligna ~o, per kiu
oni miksas ingrediencojn en kuirpoto aŭ pato. [Hejma Vortaro]
kumino (bot.:)
herbo de la specio Cuminum cyminun, hejma
en Azio kaj kultivata en la mediteranea kaj subtropikaj regionoj, kaj ties
aromaj semoj uzataj kies spico. [Hejma Vortaro]
kun (prep.): kunulo = kunvivanto. kunulino kunvivantino.
Kuritibo (geogr.)
ĉefurbo de ŝtato Paranao, Brazilo. [Curitiba]
Kurvelo (geogr.) urbo en ŝtato Minaso,
Brazilo. [Curvelo]
kuseno ŝtofa
sako remburita per io mola. [Hejma Vortaro]. kusentego = kusensako. kusentegaĵo
= kusensako. kusentegilo
= kusensako. kusensako
ŝanĝebla ŝtofa sako,
en kiun oni metas kusenon. [Hejma Vortaro]. kapkuseno speciala
kuseno, kiun oni metas
en la liton, por apogi la kapon. [Hejma Vortaro]. litkuseno = kapkuseno.
kV (fiz.) simb. de kilovolto.
kvo = kuo.
KVA = Komisiono pri Virina
Agado.
kvaĉo (ekon.) monunuo de
Zambio kaj Malavio. ¨ malavia
kvaĉo
(ekon.) monunuo de Malavio, = 100 tambaloj. zambia kvaĉo (ekon.) monunuo de Zambio, = 100 gveoj.
kvanzo (ekon.) monunuo de Angolo, = 100 lvejoj
aŭ centimoj.