fabo (bot.) 1 planto (Vicia faba) kaj ĝia enguŝa grajno, uzata kiel homa aŭ besta manĝaĵo. [Hejma Vortaro] 2 renforma manĝebla grajno de diversaj plantoj, ekzemple fazeolo, kafarbo, sojfabujo. [Hejma Vortaro]

fadeno: dentofadeno fadeno por purigi la dentojn. [Hejma Vortaro]

fajlo (inform.) = dosiero.

fako (en lernejo) aparta branĉo de lernado, ekz. geografio, matematiko. [Hejma Vortaro]: liaj plej ŝatataj fakoj estas matematiko kaj portugala lingvo.

faksi (tr.) (ank. telekopii) sendi per faksilo. fakso 1 (tekn.) procedo kaj rimedoj por printi kopiojn de dokumentoj en malproksimaj lokoj, sendante ciferecajn bildojn de ili tra telekomunikaj retoj. [ReVo]. 2 = faksado. 3 = faksaĵo. faksado sendo de dokumento per faksilo. [ReVo]. faksaĵo dokumento ricevita per faksilo: hodiaŭ mi ricevis du faksaĵojn de tiu firmao. faksado sendo de dokumento per faksilo. [ReVo]. faksilo (ank. telekopiilo) aparato por sendi kaj ricevi tekstojn aŭ bildojn per normala telefonlineo, bitigante presitan aŭ skribitan paperon ĉe la sendanto kaj represante ĝin ĉe la ricevanto. [Hejma Vortaro]

fano (muz.) fervora admiranto kaj sekvanto de artisto aŭ bando. [Popularmuzika terminaro en Esperanto, de Bertilo Wennergren],. fan-klubo klubo, organizita aŭ ne, kie grupiĝas admirantoj de iu artisto aŭ bando.

Faradajo (geogr.) akvofalo ĉe la rivero Igvasuo, en ŝtato Parano, Brazilo. [Faradai]

farĉo (kuir.) hakita kaj spicita viando, legomaĵo aŭ fruktaĵo, kiun oni enmetas en la internon de bakaĵo aŭ kuirota legomo aŭ besto. [Hejma Vortaro]. farĉi (kuir.) enmeti viandon, legomaĵon aŭ fruktaĵon en la internon de io kuirota aŭ bakota: farĉita kokidaĵo.

farsia lingvo (lingv.) lingvo parolata en Irano.

Farturo (geogr.) montaro inter ŝtatoj Sankta-Katarino kaj Paranao. [(serra da) Fartura]

fazeolo (bot.) planto el la genro Phaseolus kaj ĝiaj guŝo kaj semo, uzataj kiel legomo. [Hejma Vortaro]

FBE mll de Federala Buroo pri Esploro, usona federala polico.

Federacia Distrikto (geogr.) federacia unuo en Brazilo, sidejo de la registaro. [Distrito Federal]

Fejo (geogr.) granda lago en ŝtato Rio-de-Ĵanejro, Brazilo. [(lagoa) Feia]

Fejra-de-Santano (geogr.) urbo en ŝtato Bahio, Brazilo. [Feira de Santana]

fenkolo (bot.) herbo (Foeniculum vulgare), uzata kiel spico (la semoj) kaj legomo (la tigo). [Hejma Vortaro]

fermi: ~ilo ĉia aparato, ilo por fermi, ekzemple, de fenestro, de kofro, de botelo, de skatolo. [PIV1, laŭ Hejma Vortaro]

Fernando-de-Noronjo (geogr.) insularo en la nordoriento de Brazilo. [Fernando de Noronha]

Fernandopolo (geogr.) urbo en ŝtato San-Paŭlo, Brazilo. [Fernandópolis]

fi [Gr.] = fio (‘greka litero’). [PMEG]

FI (ISO-kodo) Finnlando.

fio (ank. fi) dudek-unua litero de la greka alfabeto (F, f, j). [PMEG]

FIFA mll de Federacio Internacia de Futbalaj Asocioj.

figo (bot.) ŝajnfrukto de figarbo (figujo) el la genro Ficus, manĝata freŝa aŭ sekigita.

Figejro (geogr.) lago en ŝtato Suda Riogrando, Brazilo. [Figueira]

fingro (anat.) dedo. dik~o (anat.) (ankaŭ polekso) la plej dika ~o de la mano, kontraŭmetebla al la kvar ceteraj. [Hejma Vortaro]. et~o (ankaŭ eta ~o) (anat.) la plej malgranda fingro de la mano, la plej malproksima de la dik~o. [Hejma Vortaro]. mez~o (anat.) (ankaŭ meza ~o) la plej longa ~o de la mano, inter la montro~o kaj la ringo~o. [Hejma Vortaro]. montro~o (anat.) tiu ~o de la mano, kiu estas plej proksima al la dik~o. [Hejma Vortaro] ¨ dika ~o = dik~o. eta fingro (anat.) = et~o. meza ~o = mez~o.

Fiskalo (geogr.) insulo en golfeto Gvanabaro, ŝtato Rio-de-Ĵanejro, Brazilo. [(ilha) Fiscal]

flari: ~ilo = gas~ilo. (gas)~ilo (tb. gasdetektilo) aparato, kiu indikas la ĉeeston de gaso uzata en kuirejaj aparatoj.

flaŭno (kuir.) vanila lakto-deserto kovrita de karamelo kaj trovita en etaj potoj normale kun langeto sube por elpotigi la ~ojn sur telerojn.

Floro (geogr.) lago en ŝtato Suda Riogrando, Brazilo. [Flor]

Florenco 1 (geogr.) urbo en Italio, sidejo de la 91a Universala Kongreso de Esperanto (29/7 ĝis 5/8 2006). [Firenze] 2 (geogr.) nomo de pluraj urboj en Usono.

Floriano (geogr.) urbo en ŝtato Piaŭio, Brazilo. [Floriano]

Florianopolo (geogr.) ĉefurbo de ŝtato Sankta-Katarino, Brazilo. [Florianópolis]

Fogejro (geogr.) akvofalo ĉe la rivero Alonso, en ŝtato Paranao, Brazilo. [Fogueira]

Foro (geogr.) lago en ŝtato Suda Riogrando. [Fora]

forko (kuir.) manĝilo konsistanta el tenilo kaj plateto provizita per pluraj pikiloj, servantaj por piki ion kaj levi ĝin al la buŝo. [ReVo]. ~eto (kuir.) malgranda ~o, uzata por manĝi kukon kaj similajn. [ReVo]. manĝ(o)~o (kuir.) = ~o, ~eto.

Forketo (geogr.) rivero en ŝtato Suda Riogrando, Brazilo. [Forqueto]

formo: bak~ujo (= bakmuldilo) ujo plenigata per pasto por baki kukon en forno.

Formigo (geogr.) urbo en ŝtato Minaso, Brazilo. [Formiga]

Formozo (geogr.) montaro en ŝtato Matogroso. [Formosa]

forno ĉiaspeca, masonita aŭ metala, fajrujo aŭ elektra varmigilo por kuiri aŭ hejti. [Hejma Vortaro]. bakforno (cul.) (= bakujo) forno aŭ ties parto, uzata por baki [Hejma Vortaro]. hejtoforno (ank. stovo) forno por hejti ĉambron. kuirforno (ank. fornelo) metala kuiraparato, provizita per unu aŭ pluraj kuirplatoj aŭ flamingoj supre kaj per almenaŭ unu bakujo. [PIV1, laŭ Hejma Vortaro]

fornelo = kuirforno.

Fortalezo (geogr.) ĉefurbo de ŝtato Cearao, Brazilo. [Fortaleza]

Fortlamio (geogr.) eksa nomo de Niĝameno, ĉefurbo de Ĉado. [F Fort Lamy]

fosi: fosmaŝino fortika motorhava maŝino por fosi, ordinare iranta sur raŭpoj aŭ radoj, kun fosilego sur meĥanika brako. [Hejma Vortaro]

Fozdoigvasuo (geogr.) = Igvasuo.

FR (ISO-kodo) Francio.

Franko (geogr.) urbo en ŝtato San-Paŭlo, Brazilo. [Franca]

Frankfurto 1 (geogr.) nomo de du urboj en Germanio: Frankfurto ĉe Majno kaj Frankfurto ĉe Odro. 2 (geogr.) nomo de pluraj urboj en Usono kaj Sud-Afriko.

Frankfurto ĉe Majno (geogr.) urbo en Germanio. [Frankfurt am Main]

Frankfurto ĉe Odro (geogr.) urbo en Germanio. [Frankfurt (Oder)]

frevo (muz.) brazildevena dutakta, rapidmova danco. [P frevo < fervo < ferver]. frevi i. (muz.) danci frevon.

frida = malvarma. ~ujo (ankaŭ glaciŝranko) ŝranko por konservi manĝaĵojn malvarmigitajn, tamen super frostiĝa temperaturo. [Hejma Vortaro]. ~egujo = frost(ig)ujo.

fritoj (kuir.) (ankaŭ terpomfingroj) bastonetoj tranĉitaj el terpomo kaj frititaj en oleo. [Hejma Vortaro]

fromaĝo:¨ matura ~o (kuir) (ankaŭ maturigita ~o) ~o stokita tiom da tempo, ke ĝia gusto akiris akran nuancon. [Hejma Vortaro]. maturigita ~o (kuir.) = matura ~o.

frosto: ~(ig)ujo (ankaŭ fridegujo) malvarmigita ŝranko aŭ kesto por konservi manĝaĵojn frostigitaj; povas esti enkonstruita kiel parto de fridujo. [Hejma Vortaro]

FTP (mll; inform.) fajlo-transsenda protokolo.

Fundo 1 (geogr.) rivereto en Braziljo, Brazilo. 2 (geogr.) akvofalo ĉe la rivero Paranapanemo, ŝtato Paranao, Brazilo. [Fundo]

Fundano (geogr.) insulo en la golfeto Gvanabaro, ŝtato Rio-de-Ĵanejro, Brazilo. [P Fundão]

fungo: muŝfungo (bot.) = muŝa amanito.

furoro: furorkanto Vd. kanti.

furzi ellasi intestajn gasojn, plej ofte kun bruo kaj malbonodoro. [PV, laŭ Hejma Vortaro]